Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
Yunan Mitolojisinde Pandora'ya Psikomitolojik Bir Bakış
Wikimedia commons
SCOPE

Yunan Mitolojisinde Pandora'ya Psikomitolojik Bir Bakış

Kötülük nasıl ortaya çıktı diye düşündüğümüzde insanlığın en temeline inmemiz gerekir. İnsanlık ne zamandan itibaren kötü olmayı tercih etti? İnsanların kötü olması için gerçekten sebepler ne idi? Bu soruları mitolojik açıdan değerlendirdiğimizde karşımıza Pandora’nın öyküsü çıkıyor. Gelin Pandora’nın öyküsünü ve kötülüğün çıkışını mitoloji açısından değerlendirelim.

Yayın Tarihi :23 Eyl 2022
Süre :2 Bardak

Wikimedia commons
Pandora Yunan mitolojisinde ilk kadının yaratılış efsanesi olarak geçer. Aynı zamanda da Zeus’un insanlığa gazabı olarak dünyaya tüm kötülüğü salma aracı olan bir figürdür. Fakat Pandora’nın hikâyesinde bir başka detay daha vardır; kadının kötülüklerin aracı olarak görülmesi. Mitolojik efsanelere baktığımızda kadın figürü sürekli olarak kötücül değerlendirilmektedir. Kadın; kıskanç, kötü ve dedikoducu olarak değerlendirilir. Pandora’nın hikâyesinde bu detaylar özellikle vurgulanır

Wikimedia commons
Pandora’nın öyküsüne gelecek olursak; Heseidos’un Thegonia ile İşler ve Günler adlı eserlerinde geçen Pandora’nın öyküsü ilk kadının yaratılışı mitidir. Bu kavram Ortadoğu ve Sami dinlerinde de geçen Adem ile Havva’nın öyküsü ile de eşleştirilir. Çünkü benzer bir şekilde çıkış noktası vardır. Efsaneye göre Altın Çağ denilen bir dönemde ölümlüler ve ölümsüzler bir arada büyük bir harmoni içerisinde yaşamaktadır. Tanrı Zeus Prometheus’un ateşi çalarak insanlara vermesine oldukça öfkelenir. Ve insanlardan bir şekilde bunun öcünü almak ister. Tanrı Hephaistos’a giden Zeus ondan bir parça toprağı alarak suyla karıştırmasını ve bu karışıma insan sesi ile insan gücü vermesini söyler. Yüzü ölümsüz Tanrıçalara bedeni ise güzel bir genç kıza benzeyen Pandora yaratılır. 

wikimedia
Tüm Tanrılar hediyeleriyle gelirler. Pandora kelime anlamı olarak “Tanrıların hediyesi” anlamına gelir. Bu yüzden Pandora Olympos’tan ayrılmadan önce her Tanrı ona çeşitli hediyeler verir. Tanrıça Athena ona tüm el sanatlarını öğretir ve ona elbiseler giydirir. Afrodit Pandora’ya zarafeti, arzuyu ve güzelliği verir. Hermes, göğüsüne bir köpek kalbi ve tilki ruhu yerleştirerek onu yalanlarla ve hilekârlıkla doldurur. Tanrılar tüm armağanlarını verdikten sonra Pandora’ya bir kutu verirler ve bu kutuyu asla açmamasını söylerler. Böylece Pandora dünyaya Prometheus’un kardeşi Epimetheus’a sunulmak üzere gönderilir. Tanrılar ona merakı da verdikleri için Pandora dünyaya gönderildiğinde eline verilen kutuyu açar. Pişman olsa da iş işten geçmiştir ve dünyaya kötülükler, hastalıklar, acılar yayılır. 

unsplash
Pandora kutunun kapağını hemen kapatır ve kutuda sadece “umut” kalır. Dünyaya yayılan bu kadar kötülüğün üzerine insanlığın tutunabildiği sadece umut kalır. Böylece insanlık her ne olursa olsun kendinde dayanma gücü bulur. Zeus böylece insanlıktan intikamını almış olur. Mite göre merak ve kötülük kadına has bir özellik olarak görülür. Pandora mitolojik efsaneye göre tüm kadınları temsil eder. Eril bir düzende her şeyin ne kadar yolunda olduğu düşüncesi insanlara aktarılmaya çalışılır. 

pinterest
Pandora’nın öyküsüne psikomitolojik açıdan bakacak olursak da gizli kalması gereken tüm bilgilerin açığa çıkmasının dengeleri nasıl ve ne derece bozabileceğini de görürüz. Pandora’nın Kutusu olarak psikoloji literatürüne geçen bu kavram, iletişimde dengeyi de tanımlar. Heseidos bu miti yaratırken anaerkil bir düzenden ataerkil düzene geçişi de sorgular. Ve bu miti bir kadın üzerinden anlatır. Kadının gücünden her daim korkan eril sistem bu hikâyede kadını kötüler. Kadınları güvenilmez olarak yansıtan bu öyküde aslında temel olarak bir insanın merakına yenik düşmesi ve keşfetme arzusu da yer alır. Tanırların ona kesinlikle açma demesine rağmen Pandora’nın kendi iç güdülerini dinleyerek hareket etmesi onun özgür iradesini de simgeler. 

Pandora’nın Kutusu miti birçok açıdan değerlendirilebilecek ve insanlık açısından birçok farklı dersler alınabilecek türde bir öyküdür. Yazılış amacı ne olursa olsun bu dünyada bir denge olduğunu da bizlere hatırlatır. Ve kötülüğün cinsiyeti kesinlikle yoktur. Kadın ya da erkek her insan kendi özgür iradeleri ile tercih ettikleri yaşam amaçlarıyla var olurlar. Pandora’nın Kutusunu açmak ve umudu yeşertmek de bir nevi tercihtir. Kötülüğün çıkış noktası da insanların tercihlerinden ibarettir. Bilginin ışığı bizimle olsun.

Yukarı Kaydır