Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
unsplash
ZOOM

Türk Kültüründe Ağaç Kültü

17 Kas 2022

Toplumların inanç sistemlerine baktığımızda onların kültürleri, yaşam biçimleri ve tarihleri hakkında bilgi sahibi oluruz. Her toplum kendi kültürünü tarihinden ve coğrafyasından beslenerek oluşturur. Türk kültürüne baktığımızda ise binlerce yıllık bir süreçten söz ederiz. Türkler tarih boyunca birçok farklı coğrafyada bulunmuş ve karakteristik özelliklerini bu coğrafyalara göre şekillendirmiştir. Türklerin inanç sistemi Anadolu topraklarına geldiklerinde semavi din olarak tanımlanan inanışlara meyletse de temelde yer eden bir sistem her zaman yerini korumuştur. İşte binlerce yıldır Türklerin her alanda kendini gösteren inançlarında yer eden kültler de bu şekilde doğmuştur. Gelin Türk kültüründe Ağaç Kültünü ve çıkış noktalarını birlikte inceleyelim.

unsplash
Ağaç birçok toplumun inancında önemli bir simge olarak var olmuştur. Çünkü doğa her zaman inanç sistemlerinin en önemli noktasındadır. Türkler tek tanrılı inanç sistemine geçmeden önce doğa ile bütün halinde yaşayan bir topluluktur. Bu yaşam şekli onların inançlarını da etkilemiştir. Doğadan beslenen ve kültürlerinin önemli bir parçasını oluşturan kültler de bu şekilde ortaya çıkmıştır. Güneş kültü, dağ kültü, su kültü gibi doğanın her önemli detayı inançlarının temel noktalarını oluşturur. Kült, yaratıcı ya da yaratıcıdan ileri gelen doğaüstü varlıklara saygıyı ifade eden bir çeşit semboldür. Ve Türk kültüründe de mitolojisinde de çok önemli bir yere sahiptir.

unsplash
Eski Türklerde tabiat yani doğa yaratıcının tezahürü olarak algılanırdı. Bu sebeple doğaya ait her şey de kült yani dini bir sembol olarak görülürdü. Ağaç kültü hemen hemen tüm inançlarda en önemli kült olarak simgelenirdi. Türk inanç sisteminde de bu sebeple yaratıcı ile bağdaştırılan en önemli kültlerden biri olarak karşımıza çıkmaktadır. En eski dönemlerinden itibaren Türkler ağacı kutsal kabul etmektedirler. Türk kültüründe ağaç kültü hem sosyal anlamda hem de inanç anlamında önemli bir yere sahiptir. Yaşadığı her coğrafyada doğanın tüm unsurlarını kutsal kabul eden ve yaratıcının ruhunu taşıdığını düşünen Türkler, ağaçların özellikle belli türde ağaçların kutsallığını kabul etmişlerdir. Ağaçların insanın varoluşu ile doğrudan benzer özelliklere sahip olduğu düşünülmüştür.

unsplash
Kült birçok toplumda tapınma ve tapma anlamlarını taşısa da Türk kültüründe sadece kutsallığı ve yaratıcının ruhunu temsil etmektedir. Ağaç kültü de bu nedenle yaratıcının ve hayatın en önemli simgelerinden biri olarak görülür. Yani tapınılan bir varlık değil kutsal addedilen bir semboldür. Tanrı doğanın özündedir ve doğanın özünde de ağaçlar vardır. İslamiyet öncesi Türklerde ağaç kültünün çıkış noktası Ötüken bölgesi olarak düşünülür. Türk topluluklarından Hunların her yıl yaz bitiminde Ötüken bölgesinde bulunan ve ağaçlar temel alınarak yapılan ayinleri kaynaklarda ortaya çıkmaktadır (arkeolojik araştırmalarda). Türk mitolojisinde de karşımıza çıkan ağaç, yer ile gök yaratıldığı zamandan beri var olduğuna inanılan kutsal bir simgedir.

unsplash
Ağaç kültünde özellikle kayın, çam, kavak, ardıç ve çınar ağaçları en fazla kutsal görülen ağaç türlerindendir. Bu ağaçlar kutsal ağaç ya da hayat ağacı olarak kabul edilir. Evrenin yaradılışından itibaren var olduğu düşünülen ağaçların insanların varlığını simgelediği ve koruduğu da düşünülür. Asya Hunları, Göktürkler ve Uygurlarda yaygın olarak görülen ağaç kültü dini ritüellerde de önemli bir yere sahiptir. Farklı kaynaklara göre ağaç kültü aynı zamanda insanın yaratıcıya ulaşması onunla konuşabilmesi için bir vasıtadır. Ağaçların göğe doğru yükselişi bu anlamda kutsallığını temsil eder. Eski Türk inanışına göre uçmağ yani cennet göklerdedir. Ve yaratıcı, ağaçlar aracılığıyla cennetten insanlığa seslenir.

Türk kültüründe ağaç hayatın başlangıcını, devamlılığını, bereketi ve bütün olmayı simgeler. Ağaç köklerinin yeryüzünde büyümesi insanların köklerini yani atalarını temsil eder. Ağaç dallarının göklere doğru yükselmesi de ağacın ilahi tarafını yani tanrısal özünü simgeler. Şunu biliyoruz ki ağaçlar dünyada yaşamın kaynaklarından biridir. Ve insanlık henüz kirletilmemiş bir inanca sahipken doğanın ne kadar önemli olduğunun bilincindedir. Tüm toplumların inanç sistemlerine ve kültürlerine baktığımızda gördüğümüz ortak unsur doğadır. Türk kültüründe de İslamiyet öncesi ve sonrası dönemlerde bu önem devam etmiştir. Doğa her zaman sevgi ve saygı görmüştür. Günümüz dünyasında değişen ve insanlığın unuttuğu en önemli şeylerden biridir. Bilginin ışığı bizimle olsun.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK İÇERİKLER
©2022 Beyhan&Beyhan Business Solutions Tüm Hakları Saklıdır
Yukarı Kaydır
BUNU OKUMAK İSTER MİSİN?