Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
Toplumsal Bir Yara: Çocuk (Gelin) Olmak!
Angel Boligen
ZOOM

Toplumsal Bir Yara: Çocuk (Gelin) Olmak!

25 Kas 2022

Çocukluk, gelişim evrelerine göre değişse de 6- 18 yaş arası bireyler "çocuk" tanımına karşılık gelmektedir. Türk Ceza Kanunun 6. maddesine göre; 18 yaşını doldurmamış kişi çocuktur. Çocuk Koruma Kanununu (2005 tarih ve 5395 sayı) 3/1-a maddesi uyarınca daha erken yaşta ergin olsa bile, 18 yaşını doldurmamış kişi çocuktur. Nitekim ülkemizde de “reşit” olma durumu 18 yaşını doldurduğunda gerçekleşmektedir.

pinterest
18 yaşın altındaki bireylerin okula gitmeleri, arkadaşları ile sosyalleşmeleri, kendilerini geliştirecek kültür sanat faaliyetlerinde bulunmaları, daha küçük yaşta olanların ise oyun oynaması gerekmektedir. 
Ancak özellikle “ataerkil, geleneksel” toplumlarda ve ülkemizde; çocuk yaşta evlilik, zorla gerçekleştirilen bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Erken evlilik 18 yaşını doldurmamış iki kişinin evlenmesi veya 18 yaşın altında birisi ile daha büyük yaşta birinin evlenmesi olarak tanımlanmaktadır. Fakat maalesef erken evlilik durumundan özellikle kız çocukları daha çok etkilenmektedir. Bu yüzden 18 yaşını doldurmadan evlendirilen kız çocukları ‘çocuk gelin’ olarak nitelendirilmektedir.
Çocuk gelinler; sadece bireysel bir sorun olarak değil, toplumsal bir sorun olarak da görülmelidir. UNICEF’in  2014 yılında yayınladığı bir rapora göre; dünya da her yıl 700 milyondan fazla kadın,18 yaşını tamamlamadan evlendirilmiş olup bu kadınların üçte birisinin de evlendiğinde 15 yaşından küçük olduğu tespit edilmiştir. Son yapılan araştırmaya göre; ülkemizde ise durum oldukça vahim bir vaziyettedir. Bu araştırmaya göre her 100 çocuktan 15’i 18 yaşına gelmeden evlendiriliyor. Sadece 2003- 2009 yılları arasında yapılan erken yaşta evliliklerin bile %94’ünün 18 yaşından küçük kız çocuğu olduğu belirtilmiştir. Yapılan evliliklerde yaş farkı değişmekte. Yaş farkı 30’ da olabilmekte 5’te. Evliliklerin üçte biri akraba evliliği, 10'da 4'ü ise başlık parası karşılığında gerçekleşmekte.
(kaynak; dergipark.org.tr)

Anne Derenne
Ataerkil toplumlarda kadının yeri evi olarak görülmektedir. Bu yüzden kadının; fiziksel, ruhsal ve sosyal gelişimi göz ardına edilerek, ‘kadının eş ve kadınlık görevi’ üstünden hareket edilmektedir. Bu geleneksel yapıda büyüyen kız çocukları ise istemedikleri halde başka otoritelerin karar mercii olduğunu bilmektedirler.

UNFPA’in bir araştırmasına göre çocuk yaşta evlenenlerin yarısından fazlası 18-19 yaşında doğum yapmakta. Bu oranın üçte biri ise 16-17 yaşlarını kapsıyor. Doğan 5 çocuktan 3’ü sağlıklı olarak doğuyor. Emzirme süresi 6 aydan az olmakla birlikte kalitesiz oluyor. Çünkü bu yaşta evlenen çocuklar bilinçsel, ruhsal ve fiziksel olarak ebevenliğe hazır değil!

pinterest
Çocuk gelin kavramı küresel bir sorun ve her yerde altında başka sosyo-kültürel sebepler bunulabilmekte. Ülkemizde ise başlıca sebepler özellikle geleneksel aile yapılarında şu şekilde olabilmektedir:

Öğrenim seviyesinin düşük olduğu ailelerde, kız çocuklarının eğitim, kendini geliştirme, ekonomi bağımsızlık kazanmasından ziyade ‘gözünü açmadan yuvasını bilsin, evinin kadını olsun’ bakış açısı ile evlendirilmektedir.

Erken yaştaki evlilikler sonrası yine çocuk yaşta hamile kalınması; fiziksel, psikolojik sorunları beraberinde getirmesi nedeniyle (düşük yapma, erken doğum, ölü bebek veya annenin ölmesi gibi…) tehlike taşımaktadır. Bu yüzden resmi nikah yerine sadece dini nikah yapılmaktadır. 

pinterest
Bazı ailelerde ise kız çocukları bir kurtarıcı, ticari bir varlık olarak görülebilmektedir. Bu yüzden başlık parası adı verilen bir miktar para karşılığında “kız çocuklarının” yaşını, durumunu ve parayı veren kişinin yaşını, durumunu gözetmeksizin isteyen kişiye verebilmektedirler. 

Yine eğitim seviyesi düşük ailelerde; kız çocuklarının namusunun korunması adı altında evlendirilmektedir. Erkeklerin askerliğe gidip geldikten sonra evlenmesi, onların yaşının biraz daha geçmesine sebep olsa da kız çocukları için aynı şey maalesef geçerli değildir.

pinterest
İnsan Hakları açısından “çocuk gelin” kavramının değerlendirilmesi; yoksulluk, ataerkil aile yapısı, kadının eğitimsizliği, kadının toplumdaki yerinin düşük görülmesi, toplumsal cinsiyet eşitsizliği gibi birçok nedene dayalı olabilmektedir. 

Bu yüzden çocuk gelin olma sorununu önleyebilmek için eğitim seviyesinin yükseltilmesi, bireysel farkındalıkların artırılması, medeni kanunda bulunan çelişkilerin düzenlenmesi ve güçlü bir ceza sisteminin getirilmesi zaruriye arz etmektedir. Bununla birlikte toplumun dayatmış olduğu, ‘toplumsal cinsiyet rollerinin’ bir bahane olarak gösterildiği durumların engellenmesi ve ataerkil yapıyla mücadele edilmesi gerekmektedir. Çocuk yaşta evlendirilmek de ‘kadına yönelik bir şiddettir.’
©2022 Beyhan&Beyhan Business Solutions Tüm Hakları Saklıdır
Yukarı Kaydır
BUNU OKUMAK İSTER MİSİN?