Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
metmuseum.org
SCOPE

Tanrı Horus: Bir Gözü Güneş, Bir Gözü Ay

30 Kas 2022

Mısır mitolojisindeki en önemli ve en meşhur tanrılar arasında gösterilen Horus, Mısır tarihinin çok eski dönemlerinden beri kendini gösterdiği bilinen bir tanrı. Şahin başlı olarak tasvir edilen bu tanrı, Güneş tanrısı Ra’nın yardımcısıydı ve firavunları simgelemesiyle öne çıkıyordu. Mısır yönetimiyle doğrudan ilişkilendirilen Horus’un haliyle Antik Mısır sanat ve mimarisinde sıklıkla yer alması kaçınılmazdı.

Horus; şifa, koruma ve bereket gibi pek çok rolü bulunan tanrıça İsis ile hayat, ölüm, diriliş ve ahiret başta olmak üzere birçok kavramı simgeleyen tanrı Osiris’in oğluydu. Antik Mısır’da Hor, Har, Her ve Heru gibi isimlerle anılırdı. Kendisini simgeleyen şahinin sağ gözü güç ve özü temsil eden Güneş veya sabah yıldızıyla sol gözü ise şifa anlamına gelen Ay ya da akşam yıldızıyla ilişkilendirilirdi. 

Freepik
Şahinin gözlerine atfedilen anlamlardan da anlaşılabileceği gibi Horus gökyüzünün tanrısıydı, daha doğrusu gökyüzünün cisimleşmiş haliydi. Güneş ve Ay da onun varlığını kapsıyordu. Horus’un bir gözünün Güneş’i bir gözünün de Ay’ı simgelediğini söylemiştik. Ay’ın Güneş’ten daha az parlak olmasının sebebi de işte Horus’un gözleriyle ilgiliydi.

Horus ile kötülük, öfke, yıkım ve kaosla ilişkilendirilen tanrı Set birbirinin rakibi olarak görülürdü. Bu iki tanrı sık sık karşı karşıya gelir ve birbirini alt etmeye çalışırdı. İkilinin tahta geçmek için yaptığı yarışmalardan birinde Set bir testisini kaybetmiş, Horus’un ise sol gözü oyulmuştu. Böylece Horus’un bir gözü diğerinden daha çok parlamaya başladı, bunun sonucunda da Ay ışıltısını biraz kaybetti ve Güneş’in parlaklığının gerisinde kaldı.

Gökyüzü, aşk ve bereket tanrıçası Hathor, Horus’un gözünü ceylan sütü ve sihir ile düzeltti. Oyulmuş gözü süt ile doldurduğu için düzeltilen göz beyazlaştı ve Ay’a benzedi. Ay, ışıltısı gibi rengini ve geçirdiği safhaları da Horus’un gözünden almıştı.

pixels.com
Set ile Horus arasındaki kavgalar Horus’un neden taht ve firavunu sembolize ettiğini de açığa çıkarıyordu. Tanrı Osiris ölünce Mısır’ı kimin yöneteceği konusunda tartışmak üzere “Ennead” isimli 9 dokuz tanrıdan oluşan grup bir araya gelmişti. Tartışma sonunda iki isim ortaya çıktı: Horus ve Set. Horus Osiris’in oğluydu, onun soyundan geliyordu ama genç ve tecrübesizdi. Osiris'in kardeşi Set daha tecrübeliydi ancak Osiris’i öldüren de oydu.

Bu yüzden iki adayın yarışmasına ve kazananın Mısır’ı yönetmesine karar verildi. Yarışmaların içeriğini de Horus ve Set belirleyecekti, elbette her ikisi de kendilerinin daha iyi olduğu alanlarda yarışmayı önermişti. Örneğin, yarışma etaplarından birinde Set hipopotama dönüşüp Nil Nehri’ne dalmayı teklif etmişti. Suyun altında nefesini daha uzun süre tutmayı başaran yarışı kazanacaktı. Set’in kazanacağı neredeyse baştan belli bir yarıştı bu ancak tanrıça İsis oğluna yardıma gelince işler değişti.

İsis Set’i mızraklayarak yarışı Horus’un kazanmasını sağladı. Böylece Horus, Mısır tahtının yeni varisi oldu. Horus’un şahin başı da uzun yıllar boyu firavunu akla getiren önemli bir sembole dönüştü. Firavun, tanrının yeryüzündeki vücut bulmuş hali olarak biliniyordu. Horus ilgili figürlerin birçok nesnede bulunması da tahtın gücünü vurgulamak içindi.

strawberry-plants.co.uk
Çoğumuz tanrı Horus’a “Horus’un gözü” simgesi nedeniyle aşinayız. Horus’un gözü yenileme, sağlık ve koruma gibi anlamlara geliyor. Bu anlamları kazanmasında Hathor’un sol gözü iyileştirme meselesinin ayrı bir payı vardı elbette.

Akla kudreti ve tahtın sarsılmazlığını getiren Horus, büründüğü farklı formlarla birçok mitolojik hikayede önemli bir yer edinmişti. Gece-gündüz insanları izleyen bu tanrının gözleri her daim üzerinizdeydi.


Kaynaklar:


©2022 Beyhan&Beyhan Business Solutions Tüm Hakları Saklıdır
Yukarı Kaydır
BUNU OKUMAK İSTER MİSİN?