Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
SİYASET

Politikaya Dair Temel Yaklaşımlar

30 Kas 2022

Politika ister istemez birçoğumuzun hayatını direkt veya dolaylı olarak etkiliyor. Hal böyle olunca politikaya dair bilgimiz olmasa dahi ilgimiz oluyor. Hele ki ülkemizde yediden yetmişe böyle bir ilginin diğer toplumlara kıyasla daha fazla olduğu dahi öne sürülebilir. Peki hemen herkes politik olay ve durumlar hakkında görüş belirtirken, kaçımız politikanın tanımını yapabiliyoruz? Elbette ki politikanın tanımını yapmak zor, ancak bu yazımızda sizler için politikanın ne olduğuna dair temel yaklaşımları sizler için özetledik.

Politika Bir Yönetme Sanatıdır

Alman Reichstag’ın ünlü Şansölyesi Bismarck, politikanın sanılanın aksine bir bilim değil, bir sanat olduğunu ifade ediyor. Bismarck’ın vurguladığı yönetme sanatı ise Antik Yunan’da var olan siyaset anlayışına denk düşüyor. Bir şehir (polis) içerisinde yaşayan tüm vatandaşların yararına olacak şekilde kolektif karar alma mekanizmaları, yani yönetim veya hükümeti işaret eden bu anlayış, politikanın ne olduğuna dair siyaset teorisinde var olan en eski anlayış denilebilir. Şehir devletleri ve içerisinde bulunan bireylerin filtrelenerek vatandaş statüsü kazandığı bu antik politika yaklaşımının modern versiyonu ise şu şekilde özetlenebilir: politika devleti ilgilendiren ne varsa odur. Ayrıca devleti devlet yapan otoritenin nereden geldiği ve ne derece meşru olduğu da bu yaklaşımın kapsamını oluşturur.

Bu yaklaşım özellikle Platon’un devlet tasarımıyla da örtüşür görünmektedir. Platon politikacıların yönetici elitlerden (yani herkesin iyiliğini onlardan daha çok düşünebilme yetisine sahip olan filozoflar) olması gerektiğini öne sürerken, toplumun geri kalanında da herkesin kendi beceri ve yeteneklerine göre iş ve statüsünü sürdürmesini arzu etmekteydi. Yani yönetmek bir sanattı ve nasıl ki bir ressam kaptan olamazdı, filozoflar harici kimseler de politikadan uzak durmalılardı.

Image via libcom.org
Politika Kamu İşleridir

İlk yaklaşımla benzerlikler taşıyan politikanın kamu işleri olduğu anlayışı, yukarıda sunulan kavrayıştan şu önemli farkla ayrılır. Yukarıda politikanın alan olarak ne kadar sınırlı olduğu dikkatinizi çekmiştir. Özellikle Platon’un ütopik anlayışında, politika yalnızca filozofların uzmanlık alanı olarak belirtilmişti. Fakat politikanın kamu işleri olduğu düşünüldüğünde, politikanın etki, ilgi ve katılım alanı genişlemektedir. Özellikle Aristo’nun insanın doğası gereği politik bir hayvan olduğu önermesine atıfta bulunarak, politikanın kamusal olması gerektiği görüşü yaygınlaşmıştır. Bu yaklaşımla birlikte sivil toplum dediğimiz olgu ortaya çıkarken ve politika artık yalnızca siyasi otoriteyi elinde tutanların bir alanı olarak görülmezken, kamusal ve özel alan ayrımının keyfi bir biçimde yapılması ise yöneltilen en büyük eleştirilerin başında gelmektedir.

Image via imf.org
Politika Taviz ve Uzlaşımdır

İlk iki yaklaşım politikanın alanını irdelerken, üçüncü yaklaşım politikanın metodolojisine vurgu yapmakta. Burada özellikle ekonomiye giriş derslerinin ilk vurgularından birini hatırlamakta fayda var: istek ve arzularımız sonsuzken, kaynaklarımız kısıtlıdır. Dolayısıyla kısıtlı kaynakların efektif kullanımı gerekmektedir. Bu efektif kullanımda dahi kimilerinin istek ve arzuları karşılık bulmayabilir. Bireyler ve toplumlar arasında hemen her bağlamda bir çıkar çatışmasının olduğu barizdir. İşte bu çıkar çatışması ise savaşlar yoluyla değil, taviz vermek ve uzlaşmak olarak anlaşılan bir politika ile çözülmelidir. Bu yaklaşım aynı zamanda muhtemel olan en iyinin ortaya çıkarılması olarak da ifade edilmelidir.

Image via csoonline.com
Politika Güçtür

Politikaya dair en geniş ve radikal yaklaşım ise, politikayı güç olarak gören yaklaşımdır. Buna göre politika yalnızca belirli bir alanda aranmamalıdır. Aksine bir güç olarak politika, her toplumsal ilişkilenmede kendini gösterir. Kanunların toplumu yöneten bir sınıf olarak burjuvazi yararına veya tarihin en eski zamanlarından beridir bir cinsiyet olarak erkeklerin faydalarını gözeterek ortaya çıktığını vurgulayan Marksizm ve Feminizm, politikayı güç olarak gören ve buradan hareketle yayılan en önemli iki siyasi akım olarak örnek verilebilir.

Bu yazımızda politikaya dair temel yaklaşımları olabilen en basit haliyle sizler için ele aldık. Fakat bu yaklaşımlar elbette bizim anlattığımız kadarı ile kavranamayacak denli geniş. Her bir yaklaşım kendi içerisinde bir literatür dahi oluşturmuş durumda. Ancak bu yaklaşımlara dair bilginizi ve bakış açınızı genişletmek isterseniz, siyaset bilimcilerin baş ucu kitaplarından birisi olan ve bu yazıda yararlandığımız kaynakçaya erişmenizi öneririz.

Kaynakça

Heywood, Andrew. Politics, Palgrave Foundations. 2013.

©2022 Beyhan&Beyhan Business Solutions Tüm Hakları Saklıdır
Yukarı Kaydır
BUNU OKUMAK İSTER MİSİN?