Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
Mali'de Bir Blues Virtüözü: Ali Farka Touré
fransschellekens
BİYOGRAFİ

Mali'de Bir Blues Virtüözü: Ali Farka Touré

22 Kas 2022

Blues tıpkı Jazz gibi ABD’de yaşayan Afrikalıların tarihiyle doğrudan ilişkili bir müzik türü. Çeşitli kaynaklarda özellikle blues türünde Afrika kültüründen unsurların da yoğun biçimde yer aldığının altı ısrarla çiziliyor. Fakat yine de kendini ilk gösterdiği yer ABD ve ilk temsilcileri de burada geçmişinden koparılarak zor şartlar altında çalışmaya zorlanan Afrikalı müzisyenler olmuş. Modern enstrümanlardan yerel duyguların ve gerçek dertlerin duyulduğu bu müzik türünün Afrika’da da çok önemli temsilcileri var. Çok sayıda müzisyenin kendisini ifade edebileceği müzikal bir dil kuran bu hikâyenin en önemli isimlerinden biri de hiç şüphesiz Ali Farka Touré.

1.5 Bardak

Ali Farka Toure FB
1939 yılında Mali’nin Timbuktu bölgesinde doğan Touré, babası Fransız ordusu için savaşırken ölünce annesiyle hayata tutunmaya çalışır. Kendi imkânlarıyla yaptığı tek telli yerel bir çalgıyla çiftçiliğe ek olarak müzikle de uğraşmaya başlar. Gitarla devam edeceği bu müzik yolculuğuna Mali’deki yolculuğu eşlik eder ve bir süre seyahat edip çok sayıda yerel dili öğrenme imkânı bulur. Kültürün asli unsurlarından biri olan dilde çeşitliliğe sahip olmak demek çok kültürlü olabilmek demek. Touré bu yönünü Gineli ünlü müzisyen ve politikacı Keita Fodeba’yı canlı dinlediği 17 yaşında, hobi olarak uğraştığı müzikle daha farklı bir ilişki kurması gerektiğine karar verdiğinde göstermeye başlar. Doğal bir yetenek olarak tanımladığı enstrüman çalma becerisi sonraları onun gibi kültürel köklerine sarılan birçok insana hareket alanı sağlayacaktır.

Ali Farka Toure FB
Yerel müzik, yerel diller ve gitarın ona sağladığı evrensel hareket alanı öyle özgün bir müzik ortaya çıkarır ki önceleri yerel Afrika şarkılarını yeniden yorumlamakla başlayan hikâyesi dünyaya sesini duyuracağı albümler yapmasını sağlar. Bir yandan da hayatta kalmak gibi bir derdi olan Touré’nin bir dönem çiftçiliğe dönüp müzikten uzaklaştığı, onu tanıyanların yönlendirmesiyle müziğe geri döndüğü biliniyor. Fransa’da başlayan albüm macerası müzikle inişli çıkışlı bir ilişkisi olduğundan uzun süre kısıtlı bir çevrede kalır. ABD’den Afrika’ya gelen Afrikalı müzisyenleri ilk dinlediğinde çok tanıdık gelen melodilerin aslında onların ortak tarihini anlattığını anlaması çok sürmez. 1994 yılında ABD’li müzisyen Ry Cooder ile kaydettiği Talking Timbuktu albümü o yıl En İyi Dünya Müziği Albümü dalında Grammy kazanır ve Touré’nin herkesçe tanınmasını sağlayan süreç başlar.

Ali Farka Toure FB
Babası öldükten sonra annesiyle yaşamaya başladığı Niafunke köyünün adını taşıyan albümüyle bir başka adaylık, sonrasında yayımladığı In The Heart of The Moon albümüyle 1999’de yine bir Grammy zaferi derken Ali Farka Touré artık Mali müziğinin en önemli temsilcilerinden bir haline gelir. Çok sevdiği ülkesini ve topraklarını bırakmak istemediği için albümleri yapımcıların yaşadığı yere kurduğu geçici stüdyolarda kaydedilir. Müziğinin bu kadar yerel ve özgün fakat bir yandan da evrensel olmasının nedeninin kendi yaşam alanında, kendi dünyasında icra etmesi olduğu söylenebilir.

Ali Farka Toure FB
Ülkesi için bir kültür elçisi olan ve Niafunke’de belediye başkanlığı yaparak politikaya da atılan Ali Farka Touré’nin kendine has hikâyesi 2006 senesinde kemik kanserine karşı verdiği mücadeleyi kaybetmesiyle doğduğu topraklarda son bulur. Hastalıkla mücadele ederken kaydettiği Savane albümü yine bir Grammy adaylığıyla ödülün eşiğinden dönerken, ünlü kora virtüözü Toumani Diabate’yle kaydettikleri Ali and Toumani albümü ölümünden sonra yayımlanır ve 2010 senesinde En İyi Geleneksel Dünya Müziği dalında Grammy kazanır. Bugün oğlu Vieux Farka Touré onun geleneğini yaşatıyor.

Babasının asker ve çiftçi olan ailesine karşı müziğe vakit ayırmak için verdiği mücadele sayesinde bugün Vieux ve onun gibi birçok Malili kültürlerini gitara ve yerel çalgılara özgün tonlarla aktarma imkânı buluyorlar.
©2022 Beyhan&Beyhan Business Solutions Tüm Hakları Saklıdır
Yukarı Kaydır
BUNU OKUMAK İSTER MİSİN?