Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
unsplash
ZOOM

Korkularla Yüzleşme: Paradoksal Psikoterapi

01 Ara 2022

İnsanlığın en güçlü ve en ilkel güdülerinden biri korkudur. Korku, evrim sürecinde tüm canlıların türlerini sürdürebilmelerini sağlar. İnsanda da aynı diğer canlılarda olduğu gibi devamlılığı sağlayan bu güdü modern dönem insanı için bambaşka bir boyuta evirilmiştir. Korku artık günümüz insanı için hayatta kalma içgüdüsü değil bir esaret haline dönüşmüştür. “Sizi öldürmeyen şey güçlendirir” der Alman filozof Nietzsche, belki de insan psikolojisinin en temel güdüsünden yola çıkarak bu iddiayı ortaya atar. Peki, iyileşebileceğinize ve sorunlarınızla baş edebileceğinize inansanız tüm korkularınızla yüzleşebilir miydiniz?

wikipedia
Varoluşçu psikolojinin öncü isimlerinden psikolog ve nörolog Viktor Emil Frankl, bir insanın yaşayabileceği en dehşet verici anılara sahip bir isimdir. Kendisi Holokost sırasında toplama kamplarında bulunmuş ve belki de ömrü boyunca silinemeyecek izler bırakan olayları yaşamıştır. Fakat Viktor Frankl bu olayların hayatını yönlendirmesine izin vermemiş ve deyim yerindeyse korkularıyla yüzleşerek tüm insanlığın mustarip olduğu korku ya da fobilerin tedavi edilebileceğini kanıtlamıştır. Logoterapi adını verdiği ve manası anlam terapisi olan bilişsel davranışçı yaklaşım sayesinde bireyin içinde bulunduğu durumdan çıkabilmesini yine kendi farkındalığı ile sağlamayı amaçlamıştır. 

unsplash
Logoterapinin terapi yöntemlerinden biri olan paradoksal terapi de bu çalışmaların ışığında ortaya çıkmıştır. Paradoksal terapi, bireyin hayatta kalma içgüdüsü olan korkular değil yaşam kalitesini düşüren ve içinden çıkılması zor olan fobiler üzerine odaklanılan bir terapi yöntemidir. Terapide çeşitli şikâyetlerle gelen danışanların sorunları dinlendikten sonra yine sorunlar ele alınarak danışanın bunlarla yüzleşmesi hedeflenir. 

unsplash
Bireyin özgürlüğü konusundan yola çıkarak geliştirilen bu terapide amaç yine bireyin hayatındaki anlam arayışını desteklemek üzerinedir. Paradoksal terapiye göre birey hiçbir zaman tam anlamıyla özgür değildir çünkü anlam arayışı ve bununla beraber ortaya çıkan korkular hayat boyu devam eder. 

unsplash
Bireyin çeşitli sebeplerle bu anlam arayışından uzaklaşması ya da başka bir deyimle arayışın farkına varamaması, Frankl’a göre bireyde psikopatolojik sorunları ortaya çıkarır. Yani birey sorunlarının ya da hayatında ortaya çıkan aksiliklerin onda yarattığı etkileri ve temelini anlamlandırmak zorundadır. Boşluk hissi ile başlayan süreç ilerleyen dönemlerde bireyde ciddi sorunların ortaya çıkmasına ve hatta hayatını devam ettiremeyecek düzeyde fobilere sahip olmasına neden olabilir. 

unsplash
Paradoksal psikoterapi, bireyin yaşadığı durumun psikiyatrik bir düzeye gelmeden yönlendirilebilmesini sağlar. Birey terapi sırasında terapistinin de yardımıyla kendi iç dünyasıyla yüzleşir. Korkuları, endişeleri ve beklentileri üzerine düşünmesi sağlanır. Nihayetinde bu etkenlerin çıkış noktalarını yine kendi hayat hikâyesinde bulur.

unsplash
Fransızca kökenli “paradoxe” sözcüğünden türeyen ve dilimize paradoks olarak geçen kelime görünüşte doğru olan ifadelerin yarattığı çelişkileri ifade eder. Paradoksal terapide de hedef bireyin doğru kabul ettiği fakat irdelendiği zaman çelişkilerin bulunduğu davranış ya da düşüncelerin ortaya çıkarılmasıdır. Söz gelimi birey sosyal anksiyeteye sahipse ve bu durum giderek hayatını zorlaştırmaya başladıysa terapi sırasında önce yaşadığı durum sonra da bu durumun ortaya çıkardığı etkiler ele alınır. Terapinin ilerleyen seanslarında da sosyal anksiyetenin hayatının hangi döneminde ortaya çıktığı tespit edilir. 

Paradoksik niyet olarak da literatüre geçen paradoksal terapi hümanist psikolojik yaklaşımlar arasında en yaygın olanıdır. Bireyin, korku, saplantı, endişe gibi duygularından kurtulması değil o duyguları anlayarak onları hayatında konumlandırılması en birincil amaçtır. Yani paradoksal terapide bireyin kendi kendini esir ettiği tüm düşüncelerinden özgürleşebilmesi sağlanmaya çalışılır. Çünkü birey hayatını idame ettirme sürecinde bu tür kaygı temelli düşünceler sebebiyle hayatındaki anlam arayışına odaklanamaz ve kendini hissizliğin, boşluğun içinde hisseder. Korkularıyla yüzleşebilen birey sebepleri ve sonuçları da görebilecek, böylece bilmenin verdiği güvenle özsaygısını koruyacaktır. Bu yüzden ve her zaman bilginin ışığı bizimle olsun.




Kaynakça:

Baltaci, Önder. "Paradoksal Psikoterapi." Cumhuriyet Uluslararası Eğitim Dergisi 5.2 (2016).
Çalışkan, Dilara. "Vıktor E. Frankl Ve Logoterapi." (2020).
©2022 Beyhan&Beyhan Business Solutions Tüm Hakları Saklıdır
Yukarı Kaydır
BUNU OKUMAK İSTER MİSİN?