Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
pinterest
BİYOGRAFİ

İlk Türk Donanmasının Kurucusu "Başbuğ" Lakaplı Denizci Çaka Bey

19 Oca 2023

Sağlam bir denizci ve idealist bir komutan olan Çaka Bey, Türk tarihinin ilk donanmasını kuran ve Türkleri bir çatı buluşturup denizlerle kaynaştıran kişi olarak tarih sayfasındaki yerini alır. Denizlerle olan bu ilk buluşma Çaka Bey’e ilk Türk amirali unvanını da kazandırır. Gelin bir hayalden yola çıkıp kendi topraklarına beylik yapan, Danişmendnâme’de adından “başbuğ” diye söz edilen büyük denizci Çaka Bey kimmiş, öğrenelim.

İzmir ve çevresini hakimiyet altına alan ve Türklerin ilk donanmasının da kurucusu olan Çaka Bey, Oğuzlar’ın Çavuldar boyundandır. Selçuklular döneminin en önemli isimlerinden de biridir aynı zamanda.

1071 yılında gerçekleşen Malazgirt Meydan Muharebesi’nin ardından Selçuklu hükümdarı Alparslan Bey, Çaka Bey’e Ege Bölgesi civarını fethetme görevi verir. Ege kıyıları ele geçirildikten sonra Çaka Bey burada kendi beyliğini kurar ve “Çaka Beyliği” tarih kitaplarındaki yerini işte böyle alır. Selçuklular Anadolu topraklarına yayılırken İzmir merkezli Çaka Beyliği de Sultan Alparslan’ın himayesinde denizlerde hakimiyet kurmaya başlar.

star
1071 yılında yaşanan muharebe sonrası Anadolu topraklarına yapılan akınlarda da yer alır Çaka Bey ancak 1078 yılında Bizans İmparatorluğu tarafından yakalanıp esir düşer. Çaka Bey’in zekâsı Bizans İmparatoru III. Nikiforos’un dikkatini çekmeyi başarır ve imparator onu nobilissimus (en soylular sınıfı) unvanıyla saraya alır.

Üç sene kadar Bizans sarayında kalır Çaka Bey, daha sonra da 1081 yılında III. Nikiforos’un yerine I. Aleksios geçince işler karışır. Kendisine verilen unvanlar ve ayrıcalıklar yeni imparator tarafından elinden alınmıştır, bu yüzden Çaka Bey saraydan ayrılır ve topraklarına geri döner. Aynı yıl, İzmir tarihindeki ilk Türk hakimiyetini de sağlar. Geçen süre zarfında Çaka Bey topraklarını adım adım genişletmiş ve bazı Ege adaları ile Ege’nin kıyı şeridinde yer alan bazı şehirleri ele geçirir.

Toprakların genişlemesi bir süre daha atılımlarına devam eder. Çaka Bey bu süreçte Türk denizciliğine dair bir ansiklopedi gibidir adeta, çünkü hem Bizans sarayında yaşadığı dönemlerde hem de kendi tecrübeleri doğrultusunda denizcilik adına çok şey görüp öğrenmiştir. Bizans ordusundaki paralı askerleri bile bir şekilde yanına çekmeyi başarır; onlara “Gelin, Türklerin yanında savaşın!” dediğinde hepsi Çaka Bey’in yanında olmaya gönüllü olmuştur. Böyle bir şeyi başarabilecek ilk ve tek Türk denizcisidir.

sabah
Çaka Bey esasen İstanbul’un fethini arzulamaktadır, bunu da başarabilmek öyle kolay olmayacaktır. Öncelikle güç kazanmak adına kızını yeni sultan I. Kılıçarslan ile evlendirir. Selçuklu sultanının kayınpederi olarak saraydaki yerini de sağlamlaştırır. I. Kılıçarslan’ı Bizanslılara karşı birtakım kararlar almaya zorlar. Ancak Çaka Bey’in yükselişi, düşüşünü de beraberinde getirir.
 
Bizans İmaparatoru Aleksios, sürekli I. Kılıçarslan’a mektuplar göndermekte ve onu Çaka Bey’in inanılmaz yükselişi hakkında da uyarmaktadır. İmparatorun demesine göre, kendisi I. Kılıçarslan adına Ege kıyılarını koruyabilir ama Çaka Bey’in yükselişi bu şekilde devam ederse yakında Selçuklu sultanını tahtından edecek raddeye gelebilir. Bu dolduruşlar bir noktada işe yarar. O zamanlar Çaka Bey yeni topraklarda hakimiyet kurmanın peşindedir.

1092 yılında, gözünü günümüzdeki Çanakkale sınırları içinde yer alan Abidos’a çevirir Çaka Bey. Burayı kuşatmayı da başarır ancak Bizans İmparatoru I. Aleksios’un Selçuklu Sultanı Kılıçarslan ile olan diyalogları meyvelerini vermiş ve Kılıçarslan’ın Çaka Bey’e cephe almasına yol açmıştır. En nihayetinde sultan, Çaka Bey’e savaş açmaya karar verir.

Kendi damadının böyle bir hamle yapmış olması Çaka Bey için beklenmediktir. Bu yüzden konuşmak için sultanın sarayına gider. Burada sultan tarafından karşılanır ve ziyafete çağrıldığını zannederek sultanla görüşmeye gittiğinde bir kumpasa kurban gider. Böylelikle ilk Türk donanması da yok olur ve Bizans yeniden yükselişe geçer. İstanbul belki de çok daha önceden fethedilebilecekken tarihin seyri olmadık hırslarla yeniden yön değiştirir.
©2022 Beyhan&Beyhan Business Solutions Tüm Hakları Saklıdır
Yukarı Kaydır
BUNU OKUMAK İSTER MİSİN?