Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
Gıdıklanan Özne: Slavoj Zizek
pinterest
SCOPE

Gıdıklanan Özne: Slavoj Zizek

23 Kas 2022

İnsanın kendi varlığı ve evren üzerine düşünce sistemleri geliştirmesinin tarihi çok gerilere gider. Hayatın anlamı, yaşamın kendiliği, evrenin akıbeti eskiden günümüze değin insan aklını meşgul etmeye devam ediyor. İnsanlık, bu ve bunun gibi durumların, kavramların sistematize biçimde sorgulanmasına ise felsefe demiş sevgili okurlar. Yazımızda çağımızın dâhi ve renkli filozofu Slavoj Zizek’in düşünce sistemine bakacağız. Postmodern dünyanın ele avuca sığmaz düşünürünün hayatına ve felsefî çıkışlarına göz atmak için buyurun yazımıza.

2 Bardak
Slavoj Zizek, 1949 yılında bugün Slovenya’nın başkenti olan geçmişte ise Yugoslavya topraklarına dahil Ljubljana şehrinde dünyaya gelir. Yugoslavya’nın görece baskıcı ortamı sebebiyle uzun bir süre çalışmaları yasaklanmış; hatta yüksek lisans tezi dönemin iktidarının aleyhine olduğu iddiasıyla önceleri kabul görmemiştir. Zizek, Ljubljana Üniversitesi'nde akademisyen olması engellenirken çalışmaları ‘’fazla eleştirel ve liberal’’ addedilmiştir. Kariyerinin başında kariyer yapması engellenen bu deli dahi filozofumuz, daha sonra kısa bir süre de olsa Yugoslavya ordusuna katılır. Bu dönemlerde fikirlerinin uyuştuğu bazı Sloven bilginlerle dirsek teması kuran Zizek, felsefe alanında doktor unvanını Ljubljana Üniversitesi’nden alır ve psikanaliz dersleri almak için Paris’e geçer.

pinterest
Fransızların ünlü filozofu Jacques Lacan’ın kuramından yola çıkarak insan ruhuna ve ontolojik dünyaya eğilen Zizek, köktencilik, Marksist-Leninist felsefe, post-modernizm, post-marksizm, çokkültürlülük, özne, öznellik, mitler, internet, sinema, insan hakları gibi kavramların da bulunduğu birçok şey hakkında sayısız makale ve onlarca kitap kaleme alınır.Kendisini Marksist olarak niteleyen ve ideolojik algının insanın dünyaya bakışını -gerçekliği ıskalaması pahasına- değiştirdiğini iddia eden filozof; sosyolog, kültür ve film eleştirmenliği, reklam yazarlığı, belgesel yönetmenliği ve nihayetinde öğretim üyesi gibi çok meslekli bir kariyere sahiptir.
Zizek, Lacan’ın psikanaliz kuramıyla ortaya attığı ‘’fallus’’ kavramı üzerine eğilirken, insan hayatını sınıfsal çatışmanın şekillendirdiği iddiasını yadsımaz. Küreselleşen ve dönüşen dünyanın getirileri olarak görülen internet, sinema ve bilumum görselliğin insanı nasıl manipüle ettiği üzerine düşünür ve yazar. Bunun yanında manipüle edilen toplumların ‘’karanlıkçılık’’ ideolojisi altında hakikate erişimlerinin kesildiğini iddia eder. Bu ideolojiye göre, toplumun bazı kesimlerinin gerçeğe erişmesinin önü kasıtlı olarak kesilir ve bu engellenme ile sınıfsal mücadelenin dozu azaltılır.

pinterest
Entelijans sınıfın hakikati görmesinin yetmeyeceğini, yığınların dönüşümlerinin, hakikatin bilgisine sahip olması ışığında oluşacağını savunur. Hero’dan Korkunç Ivan filmine kadar da birçok film çözümlemesi yapan bu çok yönlü filozofumuz, ünlü yönetmenler David Lynch ve Alfred Hitchcock hakkında da kitaplar yazmıştır. Oldukça büyük ve geniş bir alanda felsefî yönsemeler geliştiren Sloven düşünür, çokkültürlülük, disiplinlerarasılık gibi bilim dallarının imkanlarından sonuna kadar yararlanır ve bu disiplinlere yeni birçok kavram kazandırmıştır.
Öznenin kendisiyle olan ontolojik ilişkisi, felsefî yönsemelerinin bir diğer önemli ayağını oluşturur. Halihazırda gizlenmek istenen hakikatin üzerine bir de insanın kendiliği hakkında her şeyi asla öğrenemeyeceği tezini ileri süren Zizek, bu tutumuyla postmodern dünyanın kapısını çalar. Modernist dünyadaki Alman idealizminden esinlenerek ortaya attığı bu kuram, onun düşünce sahasının büyüklüğünü imler. Her şey bilinemeyeceği için her şeyin bilgisini öğrenmeye çalışmaktan geri durulmamasını da öğütleyen Zizek, kompleks düşünce sistemlerinin ve kaotik bir silsilenin temsilciliğine soyunmuştur.Şahsına özgü bir diyalektik materyalizm algısına sahip filozofumuz, felsefenin ontolojik ve epistemolojik alt dallarına kuramlarına oldukça iyi yedirmiştir.

pinterest
O sebeple bir yandan post-marksist öte yandan post-yapısalcı düşünürler listesine kolaylıkla eklenebilir. Yaşam düsturunun inişli çıkışlı yapısı ve özel hayatı da kendi felsefesi gibi karmaşık olan Zizek, teori ve pratiğin birleştiği bir modern çağ filozofu olarak karşımıza dikilir. Amerika’da birçok üniversitede misafir öğretim üyeliği yapan ve dersler veren bu isim, doktorasını tamamladığı üniversitede profesör unvanıyla çalışmalarını ve derslerini sürdürmekte.
Birçok farklı disiplin üzerine düşünüyor ve yazıyor olması, onun ününe ün katmasını sağlarken öte yanda bilim dünyasında ağır hücumlara da uğramasına sebep olur. Bir reklam filmine metin yazarlığı da yapmış Zizek, etik değerleri hiçe saydığı gereğiyle eleştiriliyor, Zizek ise, postmodern dünyanın artistik filozofu olarak bu ithamları kâle almamaya devam ediyor. Sönümlendiği söylenen felsefe disiplininin halk nezdinde popülaritesini arttıran Zizek, günümüzde çalışmalarına devam etmektedir. Bir başka yazıda görüşmek dileğiyle sevgili okur, felsefeyi ıskalamamanız dileğiyle.
 

©2022 Beyhan&Beyhan Business Solutions Tüm Hakları Saklıdır
Yukarı Kaydır
BUNU OKUMAK İSTER MİSİN?