Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
BİYOGRAFİ Kültür/Sanat

Filozof Komedyen: George Carlin

18 Oca 2023

Komedi çoğu zaman hayattan beslenir. Gündelik yaşamdaki rutinler veya belirli bir kültüre içkin pratikler komedinin konusunu oluşturur. Bu anlamda komedi yaşama bir ayna tutar ve onun kritiğini güldürerek yapar. İşte bu kritiği en iyi yapan komedyenlerin başında ise, eski toprak olarak nitelendirebileceğimiz George Carlin geliyor. Amerikan hegemonyasındaki modernleşmeyi ve kapitalizmi sert bir üslupla doğrudan eleştiren Carlin, bu kritiği samimi ve sıra dışı üslubuyla yaparken açıkçası acınacak halimizi kahkahalar eşliğinde gün yüzüne çıkarıyor.

2.5 Bardak
1937’de New York’ta dünyaya gelen İrlanda asıllı Amerikan George Denis Patrick Carlin, küçüklüğünü Manhattan’da geçirirken, annesinin yönlendirmesiyle bölgedeki Katolik kilise okuluna bir süre devam etmiştir. Ancak erken çocukluğundaki din ve kilise ile yaşadığı yüzleşme, birçoklarında olduğu gibi ters tepmiştir ve Carlin bir süre sonra okulu bırakmıştır. Carlin’in ilerleyen yaşamında stand-up gösterilerinde sıkça dile getirdiği dine karşı negatif tavır ve tutumunda çocukluğunun izleri görülmektedir. 

Photo via The New York Times
17 yaşında Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri’ne yazılan ve radar teknisyeni olarak bir süre çalışan Carlin, lise denkliğini burada alırken, Louisiana’daki yerel radyo istasyonunda DJ olarak boy göstermiştir. Ancak kül yutmaz ve huysuz karakteriyle dikkatleri üzerine çeken Carlin, burada da disiplin cezaları almış ve soruşturmaya tabi olmuştur. 20 yaşına bastığında Hava Kuvvetleri’nden ayrılan Carlin’in bir sonraki durağı Texas olmuştur.

Burada yerel haber spikeri Jack Burns ile tanışan ve Carlin & Burns ikilisi olarak gündüz kuşağı radyo programlarında dinleyicilerle buluşan düo, Texas’a da fazla gelmiş ve soluğu Hollywood’da almıştır. Burada Amerikan kültüründe kara mizah ustası olarak bilinen Lenny Bruce’in dikkatini çeken ikili, Bruce’in referansıyla dönemin en popüler talk show’larından biri olan Jack Paar’la Tonight Show’a sayısız defa konuk olarak, küçük kitlelere seslendikleri cafe ve barlardan televizyon sektörüne hızlı bir geçiş yapmıştır.

Jack Burns via Wikipedia
1961’de ilk evliliğini Ohio’da bir kulüpte gösteri esnasında tanıştığı Brenda Hosbrook ile yapan Carlin, bir sene sonra Jack Burns ile yollarını ayırıp kariyerine solo devam etme kararı almıştır. Bu dönemde televizyonda eskisi kadar sahne almayan Carlin, yönünü kitlenin daha entelektüel ve ilerici olduğu kafelerde stand-up gösterilerine çevirmiştir. 1963’te Greenwich Village’de iki sene geçiren Carlin, Cafe au Go Go’da sahne alırken, geleneksellikten uzak kendine has komedi tarzını burada geliştirmeye devam etmiştir. Yine aynı dönemde Carlin ve Brenda’nın ilk çocukları Kelly dünyaya gelirken, Carlin baba olmanın sevincini tatmıştır. 

Toplumsal farkındalık ve gösterilerin peak yaptığı bir dönem olarak bildiğimiz 60’lar ve 70’lerde Carlin de Amerikan siyaseti, kültürü ve dine yönelik eleştirel bakışını giderek daha açıkça ortaya koymaya başlamıştır. Carlin 1972’de yayımladığı stand-up albümü Class Clownda yer alan Seven Words You Can Never Say on Television monoloğunu aynı sene Milwaukee’de Summerfest’te sergilediği için toplumsal barışı ve huzuru bozmak nedeniyle tutuklanmıştır. Kısa bir süre sonra özgürlüğüne tekrar kavuşan Carlin, Amerikan toplumundaki hipokrasiyi yine topa tutmuştur ve gündelik dile yönelik sert eleştirilerini ilerleyen dönemlerde de gösterilerinin önemli bir parçası yapmıştır.

Image via Spotify
Ateist olduğunu sıkça ve yüksek sesle dile getiren Carlin, her ne kadar muhafazakar politika ve çevrelerce hedefe konulsa da, dönemin karşı kültürü tarafından benimsenmiştir. Bunun sonucunda Carlin’in kariyeri de yükselişine devam etmiştir. Ölümüne değin toplamda 14 defa HBO çatısı altında özel stand-up gösterileri düzenleyen Carlin, bu gösterilerin ilkini 1977’de gerçekleştirmiştir.

1990’da önceki albümlerini tek bir koleksiyon altında toplayan Carlin, FM & AM ile 1990’da, Jammin’ in New York ile 1992’de Grammy Ödülü’ne layık görülmüştür. Çok yönlülüğü bariz olan Carlin, 1997’de yine yaşam, toplum ve siyaset üçgenine kendine özgü üslubuyla baktığı Brain Droppings adlı ilk kitabını yayımlamıştır. Kitap New York Times Best Seller listelerinde 4 ay boyunca yer bulmuştur. 2001’de yayımladığı ikinci kitabı Napalm & Silly Putty de yine büyük bir başarı elde etmiş ve henüz ikinci haftasında New York Times Best Seller listesinde zirveye oturmuştur ve 900.000’e yakın satılmıştır.

Image via Hachette Books
1998’de Sally Wade ile ikinci evliliğini yapan Carlin, 2001De Amerikan Komedi Ödülleri Yaşam Boyu Başarı Ödülü’ne layık görülürken, 2008’de Amerikan Komedisi dalında Mark Twain Ödülü’nün de sahibi olmuştur. 2004’te Comedy Central, Tüm Zamanların En İyi Komedyenleri listesinde birinci sırayı Richard Pryor’a ayırırken, ikinciliği Carlin’e vermiştir. 2008’de ölümünden kısa bir süre önce sahne aldığı son HBO stand-up’ı olan It’s Bad for Ya ile son kez En İyi Komedi Albümü dalında Grammy alan Carlin, 71 yıllık yaşamına onlarca albüm, gösteri ve kitap sığdırmıştır.

Kalp yetmezliği nedeniyle 2008’de hayata gözlerini yuman Carlin, tahmin edileceği üzere dini ritüellerle dolu bir cenaze yerine yakılmayı tercih etmiştir. Carlin’den geriye kalanlar New York sokaklarında kulüp ve barların kaldırımlarına serpilirken, Carlin’in anısı hiç silinmeyecek gibi duruyor.

Din, siyaset, ataerki, savaşlar, modernleşme, kapitalizm, gıda endüstrisi ve elbette gündelik hayatı komedilerinin bir parçası yapan Carlin için filozof komedyen diyebiliriz. Zira Carlin’in gösterilerinde gerçek analitik bir düşünce ve teatral bir performans ile gün yüzüne çıkarken gülmemek elde değil.

Kaynakça


©2022 Beyhan&Beyhan Business Solutions Tüm Hakları Saklıdır
Yukarı Kaydır
BUNU OKUMAK İSTER MİSİN?