Evrim Teorisine Giriş
SCOPE

Evrim Teorisine Giriş

Günümüzde var olan tüm canlı türlerinin önceki türlerden evrimleştiği teorisini konu alan evrim teorisine biraz daha yakından bakmaya hazır mısınız? Neredeyse tüm bilim insanlarının kabul ettiği evrim teorisi, modern biyoloji biliminin de merkezinde yer alıyor. Yıllardır üzerine yapılan pek çok çalışma da evrim teorisini çok güçlü bir şekilde destekliyor. Eğer siz de kimimiz için fazlasıyla kafa karıştırıcı olabilen bu teorinin aslında ne kadar da kolay ve anlaşılır olduğunu öğrenmek istiyorsanız okumaya devam edin deriz.

Editör :Deniz Koç
Yayın Tarihi :23 Eki 2021
Süre :2.5 Bardak

Evrim teorisi, 1859'da Charles Darwin tarafından geliştirildi ve Darwin evrimin doğal seleksiyon yoluyla çalıştığını söyledi. Peki, bunlar ne anlama geliyor? Dilerseniz önce evrim teorisinin ne olduğunu, daha doğrusu bu teorinin gerçekliğine dair kanıt oluşturan şeylerin neler olduklarını anlamaya çalışalım. Başta da kısaca tanımladığımız üzere evrim, günümüzde var olan tüm canlı türlerinin önceki türlerden evrimleştiğini söyleyen teoriye verdiğimiz ad. Bu teorinin doğruluğuna dair ilk kanıtlar, fosillerden veya toprak ya da su altında korunmuş canlı kalıntılarından geliyor. Fosiller, bir zamanlar var olan birçok türün, günümüzde yaşayan türlerden oldukça farklı olduğunu ancak zaman içerisinde nasıl değiştiklerini bizlere gösteriyor. Örneğin, 50 milyon yıldan çok daha eski zamanlara ait olan atların kemiklerinin bulunduğu fosiller, ilk atların günümüzün modern köpeklerinin büyüklüğünde olduğunu gösteriyor. Daha yakın dönemlere ait at fosilleri ise atların zaman içerisinde büyüdüklerini gösteriyor. Tıpkı fosiller gibi dinozorlar da aslında evrim teorisine muhteşem bir örnek oluşturuyorlar. 

Peki, bir türün evrimleştiğinin kanıtını ne oluşturuyor?
Evrim teorisine dair en güçlü kanıtları elbette ki DNA analizleri oluşturuyor. Bir canlının genlerini taşıyan madde olan DNA'nın incelenmesi ile evrime dair çok güçlü kanıtlar elde ediliyor. Genler, bir canlının özelliklerini bir nesilden diğerine aktarma rolünü üstleniyorlar. Dolayısıyla farklı türlerin benzer DNA'lara sahip olmaları da onların ortak bir geçmişe sahip olduklarını ve aynı atalardan geldiklerini göstermekte en önemli rolü oynuyor. 
 
Evrim nasıl oluşuyor?
Evrim teorisinin ne olduğunu ve bu teoriyi kanıtlamada hangi yöntemlerin büyük birer rol üstlendiğini anladıktan sonra gelelim şimdi de evrimin nasıl oluştuğuna. Evrim, doğal seçilim adı verilen bir süreçten kaynaklanıyor. Doğal seçilim bir canlının genleri, kendi türündeki diğer canlıların genlerinden bir şekilde farklı olduğunda gerçekleşiyor. Şöyle ki genlerdeki varyasyonlar ya da farklılıklar, eğer insan örneğinden yola çıkacak olursak, bir bireyin özelliklerinde, nasıl göründüğünden nasıl davrandığına kadar farklılıklara neden oluyor. Bu farklılıklar, genler yeni hücreler oluşturmak için kendilerini kopyalarken çoğunlukla tesadüfen meydana geliyor. Ancak bu kopyalama işlemi sırasında bazen mutasyon adı verilen bazı hatalar da oluşabiliyor.

Genlerdeki çoğu mutasyon, yani değişiklik ya canlıya zarar veriyor ya da çok da önemli olmuyor. Ancak bazı değişiklikler var ki bunlar canlının hayatta kalmasına ve üremesine yardımcı oluyor. Dilerseniz şimdi hayvanlar dünyasına geçelim ve birkaç küçük örnek verelim. Diyelim ki bir hayvan, türündeki diğer hayvanlara kıyasla çok daha gelişmiş bir görme yeteneğine ya da daha hızlı olmasını sağlayan güçlü bacaklara sahip. Bu özellikler, muhtemelen onun çok daha kolay bir şekilde yiyecek bulmasına ve düşmanlarından kaçınmasına yardımcı olacak. Aynı şekilde bir ağaç, daha fazla tohum yapmasına neden olan bir gene sahip ise eğer, muhtemelen türündeki diğer ağaçlardan çok daha güçlü olacak. İşte bu tür yararlı özellikler, canlıya kendi türündeki diğer canlılara kıyasla çok daha büyük birer avantaj sağlıyorlar. Hal böyle olunca da bu canlıların, genlerini bir sonraki nesle aktarma ve çoğaltma olasılıkları çok daha yüksek oluyor. Zaman içerisinde nesiller bu genleri aktarıyor ve giderek o tür içerisindeki daha fazla canlı, onlara avantaj sağlayacak olan bu özelliklere sahip olmaya başlıyor. Bu sayede canlılar zamanla değişiyor ve gelişiyor, yani evrim gerçekleşiyor.

Bilim insanları her geçen gün evrimin nasıl çalıştığını öğrenmeye devam ediyor. 1800’lü yıllarda Darwin, türlerin birbirinden geliştiğini gösterebildi, ancak bunun nasıl olduğunu o da tam olarak açıklayamıyordu. 1900'lerin başında bilim insanları, özelliklerin bir nesilden diğerine nasıl geçtiğini ayrıntılı olarak açıklamak için yeni genetik biliminden yardım aldılar ve böylece evrimin gizemi de yavaş yavaş çözülmeye başladı. Bu çalışmalarla birlikte çeşitli canlı türlerinin birbirleriyle ne kadar yakından ilişkili oldukları anlaşılmaya ve evrimin de kanıtlarına ulaşılmaya başlanmış oldu.

Yukarı Kaydır