Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
Eskimoları Tanıyalım
wikimedia commons
SCOPE

Eskimoları Tanıyalım

İnuit ve Yupikler olarak da bilinen Eskimolar, giysilerinden yaşam stillerine kadar pek çok durum ile insanların ilgisini çeken bir halk. Bu yazımızda, sizler için farklı özellikleri ve tutumları ile dikkat çeken Eskimo Halkı’nı kaleme aldık.

Editör :İrem Başkan
Yayın Tarihi :22 Eyl 2022
Süre :2 Bardak

mapping ignorance
Eskimolar, Arktik bölgede yer alan dört ülkeye dağılıp Kanada, Grönland, Doğu Sibirya ve Alaska’da yaşamaya başladı. Bu halka adını veren ‘eskimo’ sözcüğünün tam kökeni tespit edilememiş olsa da bu sözcüğün Kızılderililer’in kullandığı Algonkian dilinde ‘farklı dilde konuşan insan’ anlamına geldiği düşünülmekte. Biraz önce belirttiğimiz gibi, Eskimolar farklı ülkelere dağılıp farklı yerlerde yaşamaya başladıkları için Eskimo toplulukları arasında farklı kültürel durumlar ve özellikler gözlemlenebilmekte. Örneğin, Alaska’da bulunan Eskimolar çamur sıvalı ve dikdörtgen şekilli evlerde yaşamayı tercih etmişken Grönland’daki Eskimolar taş, toprak ve balina kemiğinden yapılmış kubbeli evlerde kalmaktan yana tercih yapmış. Ayrıca, Eskimolar’ın meşhur evleri olan iglolar yani buzdan yapılmış kubbeli evler de Kanada’daki Eskimolar tarafından tercih edilmiş. Her ne kadar içinde bulunduğumuz teknolojiye aykırı yaşam alanlarından bahsetmiş olsak da bazı Eskimolar’ın bizim yaşadığımız evlerden yana tercih yaptığını da sizlere bildirmek istiyoruz. Bir başka deyişle, günümüzde hala yaşamakta olan bazı Eskimolar modernlikten yana oyunu kullanabiliyor.

Filmlerde gördüğümüz gibi, Eskimolar kara ulaşımı için genellikle köpeklerin çektiği kızakları kullanmakta. Deniz ulaşımı içinse bu halkın içindeki bireyler ‘kayak’ olarak bilinen kayıklardan yararlanmakta. Ayrıca, Eskimo kadınlar deniz ulaşımı için ‘umiak’ olarak bilinen deri kayık tekniği ile hazırlanmış botlardan da destek almakta. Yaşam alanlarında olduğu gibi, Eskimolar gerekli durumlarda ulaşım sağlayabilmek adına motorlu taşıtlar ve motorlu kızaklardan da yardım almakta. Bunlara ek olarak, bu halkın bireylerinin ateşli silahları ve modern kamp aletlerini kullandıklarını da vurgulamak istiyoruz.

the travel club
Yukarıda Eskimolar’ın Arktik bölgede yaşadığını ve hala yaşamaya devam ettiğini belirtmiştik. Tahmin edersiniz ki bu bölgedeki kutup iklimi yüzünden bu bölgeye inanılmaz bir soğuk hakim. İşte, bu bölgenin dondurucu iklimi yüzünden burada tarım ile ilgilenilemiyor. Bir başka deyişle, kutup ikliminin getirisi olan düşük sıcaklıklar toprakların elverişli olmasını engelliyor ve tarımın önüne geçiyor. Bu durumdan dolayı, geçmiş dönemlerde Eskimolar hayatlarını sürdürebilmek adına balıkçılık ve avcılık ile ilgilenmeye başlamış. Özellikle balina avcılığında usta olan bu halkın temel besinleri arasında çeşitli balıklar, ren geyiği ve sığın yer alıyor. Balinalar ve su aygırları ise bu halk tarafından avlanarak çeşitli araçların ve gereçlerin hazırlanmasında kullanılıyor. Hem kadınların hem de erkeklerin avlandığı bu halk arasında avlanmış olan büyük avlar genellikle erkekler tarafından temizleniyor. Avın aile, akrabalar ve yiyeceğe ihtiyacı olan yabancılar arasında dağıtılması ise Eskimo kadınlar tarafından gerçekleştiriliyor.

posterazzi
Şimdi de Eskimolar’ın inanç sisteminden ve benimsedikleri dinlerden bahsetmek istiyoruz. Bu halkın büyük bir çoğunluğu Şaman ve Hristiyan inançlarını benimsemekte fakat detaylı incelemeler sonucunda geleneksel Eskimo inanışının Şamanlık olduğunu fark ediyoruz. Sözlü bir şekilde kuşaktan kuşağa aktarılmış olan bu geleneksel inanç sistemi, Eskimolar tarafından şiirler, destanlar ve şarkılar ile desteklenmekte. Bu durumların Eskimolar’ın hem dini görüşünü hem de kültürünü açıkladığını söyleyebiliriz. Şiirlere, destanlara ve şarkılara ek olarak, Eskimolar’ın şamanistik törenlerde kullandığı ilgi çekici maskeler de bulunmakta. Genellikle odun, tüy, deri, kemik, boynuz ve saç gibi malzemelerle hazırlanan bu maskeler törenlerin canlı bir hale gelmesi için de parlak boyalar ile boyanmakta.

Kuzeyin sert güzelliğini desteklemek isteyen Eskimolar, giyim stilleri açısından da dikkatleri üzerine toplayan bir halk. Soğuk havalardan korunmak için avladıkları hayvanların kürkünden yapılma kalın kıyafetler giyen Eskimolar, dövme sanatını da bir gelenek haline getirmiş durumda. Dövme genellikle Eskimo kadınlarda bulunan bir görsel vücut sanatı olsa da Eskimo erkekler de dövme yaptırmayı tercih edebilmekte.

Yukarıda bahsettiklerimizden anlayabileceğiniz üzere, Eskimolar bizlerden fazlasıyla farklı bir yaşam stiline sahip. Her ne kadar günümüzde hala bu halka mensup insanlar bulunsa da iklim krizi bu insanları büyük ölçüde etkilemekte. Bir başka deyişle, Eskimolar’ın yaşadığı bölgede buzullar erimekte ve bu nedenle avcılıktan diğer faaliyetlere kadar pek çok aktivite zarar görmekte. Eskimolar’ı fazlasıyla tehdit eden iklim krizini engellemek için de tüm dünya insanlarının harekete geçmesi büyük bir önem taşımakta. 

Yukarı Kaydır