Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
Dünya Müziğinin Önemli Sesi: Yasmin Levy
keywordbaskets
BİYOGRAFİ

Dünya Müziğinin Önemli Sesi: Yasmin Levy

11 Kas 2022

Hangi alanla uğraşırsak uğraşalım çok kültürlülük yaptığımız işi zenginleştiren ve bir üst noktaya taşıyan bir katkı sağlıyor. Uğraşımızla ilgili hem kişisel tecrübelerimizden gelen kazanımlarımızı hem de dünyada olup bitenleri bir araya getirmeyi bir sanat olarak görebiliriz. Bunu bir de sanat alanında yapabiliyorsak sanatsal üretimimizle ilgili daha derinlikli bir özgünlük kazanma imkânı buluruz. Bunu yapabilen müzisyenler tam da bu yüzden hep özel bir yerde duruyor. Bu müzisyenlerden biri de Yasmin Levy. Aile hikâyesinde İzmir’i de gördüğümüz, bu yüzden müziğinde kendimizden de bir şeyler bulduğumuz Yasmin Levy’nin yaşam öyküsüne bir göz atalım.

trojmiasto
15. yüzyılda İspanya’da Yahudilere yönelik baskıların artması kitlesel göç hareketlerini beraberinde getirdi. Buradan Kuzey Afrika’ya ve bugün bir kısmı Yunanistan’ın bir kısmı Türkiye’nin sınırları içerisinde olan Osmanlı topraklarına göç eden binlerce Yahudi’den söz ediliyor. Sefarad kültürünü buralarda devam ettiren bu isimlerden bazıları özellikle de müziği canlı tutmaya çalışıyordu. Itzhak Levy de bu isimlerden biriydi ve sadece müzisyen olarak değil müzikolog olarak da alana önemli katkılar sağlıyordu. Manisa’da doğan ve Ege kültürüne dair de çokça kazanım elde eden Levy’nin yine müzisyen olan eşi Kohava 1975 yılında Yasmin adında bir kız çocuğu dünyaya getirdi. Yahudi İspanyolcası olarak bilinen Ladino dilini ve Sefarad adı verilen İspanyol Yahudilerinin müzik kültürünü ailesinden aldığı bir miras olarak görüp, bu alanda üretmeye devam edecek olan Yasmin bu kültür içerisindeki İspanyol ve Türk etkilerinin de altını çizecek önemli bir müzisyen olacaktı.

twitter
Benim Yasmin Levy’yle tanışmam biraz dolaylı ve tesadüfi oldu. Filmografisini pek sevdiğim Tony Gatlif’in Vengo filminde dinlediğim ve orada Remedios Silva Pisa’nın sesiyle sevdiğim Naci En Alamo şarkısını ararken Yasmin Levy’nin de bu şarkıyı söylediğini görmüştüm. O performansla başlayan ve “İyiymiş aslında” cümleleriyle devam eden bir sürece dönüştü bu tanışıklık. 2004 yılında yayımladığı Romance&Yasmin ve 2005 yılında yayımladığı La Juderia albümleri de henüz çok yeniydi bu tanışıklık gerçekleştiğinde ve etnik müzikle ilgili de ufak ufak kendimi geliştirmeye çalıştığım bir dönem olduğundan Yasmin Levy’nin yapmaya çalıştığı şey çok ilgimi çekmişti. İspanyolca ama Türk ya da Arap ezgileri içeren veya Ladino dilinde flamenko ritimleri vuran şarkılar dinledikçe şaşırıyor, şaşırdıkça daha çok seviyordum.

twitter
La Juderia’da zirveye çıkan özgün vokaliyle tüm dinleyenlerini etkisi altına alan Me Voy, La Alegria ve Locura gibi müthiş performansları sindiremeden 2007 yılında Mano Suave albümünü yayımladı Yasmin Levy. Önemli kadın vokallerden biri olan Natacha Atlas’la düet yaptıkları eşsiz Mano Suave parçasından adını alan albümde yine ciğerimizi deşen çok kültürlü besteler ve geleneksel Sefarad şarkıları müthiş bir sentezle kendini gösteriyordu. Bu süreçte kendimi çok şanslı hissetmeme neden olan bir konser tecrübesi yaşadım. Uluslararası Caz Festivali etkinlikleri kapsamında Temmuz 2008’de İstanbul’a gelen ve Esma Sultan Yalısı’nın bahçesinde unutulmaz bir konser veren Levy’yi o gün canlı dinleme imkânı bulmuş ve müzikle kurduğu ilişkiyi canlı canlı görmüştüm. “Yasmin’in müzik kulağı yok ya” diye üst perdeden eleştiren müzik âlimi arkadaşlarımın ne kadar haksız olduğunu gösteren müthiş akşamda, albümlerinde kaydını dinlediğimiz geleneksel şarkıların hikâyelerini de anlatarak konserden ziyade bir sohbet ortamı oluşturmuştu bize Yasmin Levy.

stageit
Müzisyen bir aileden geldiği için müziğin hakkını veremeyeceğini düşünerek uzun süre bu işlere bulaşmayıp veteriner olma hayali kuran Levy’nin daha sonra bu yoğun duyguya yenik düştüğünü, iyi ki de yenik düştüğünü görüyoruz. 2009 yılında Sentir, 2012 yılında Libertad, 2014 yılında Tango ve 2017 yılında Rak Od Layla Echad albümlerini yayımlayan sanatçının ilginç de bir İbrahim Tatlıses anısı var.
İbrahim Tatlıses’i öncesinde dinlemiş ve sesine hayran kalmış olan Yasmin Levy konser için Türkiye’ye geldiğinde Tatlıses’le tanışmak ister. O güne kadar Yasmin Levy’nin adını dahi duymamış olan Tatlıses onu programına davet eder ve o gün herkesi şaşırtan unutulmaz bir düet gerçekleşir. İkili Seni Sana Bırakmam şarkısını iki dilde söyleyerek müziğin çok kültürlülüğüne dair unutulmaz bir iz bırakırlar. 2021 yılında yayımlanan Voice&Piano projesiyle müzik hayatına devam eden sanatçıyı hiç duymamış olanlara duyurmuş olayım.
©2022 Beyhan&Beyhan Business Solutions Tüm Hakları Saklıdır
Yukarı Kaydır
BUNU OKUMAK İSTER MİSİN?