National Geographic Kids
DOĞAL YAŞAM

Çöl Tilkisi: Dünyanın En Küçük Tilkisi

10 Tem 2023

Tatlılığıyla kalbimizi çalan çöl tilkisi iki önemli özelliği ile öne çıkar. Bunlardan ilki dünyanın en küçük tilkisi olmasıdır. Baş ve gövde uzunluğu 36-41 santimetre, ağırlığı 1.5 kilogram civarındadır. Siyah uçlu kuyruğu da 18-31 santimetre uzunluğundadır. Karşılaştırma yapmak gerekirse ortalama bir ev kedisinden daha küçük ve daha hafiftir diyebiliriz. Çöl tilkisinin öne çıkan bir diğer yanı ise kendine özgü sivri kulaklarının oldukça büyük olmasıdır. 15 santimetre uzunluğa ulaşabilen bu kulaklar, çöl tilkisinin çöl yaşamına adapte olabilmesinde anahtar faktörlerdendir.

Bilimsel olarak “Vulpes zerda” şeklinde adlandırılan çöl tilkisi, Köpekgiller (Canidae) ailesine mensuptur. Kuzey Afrika ile Sina ve Arap yarımadalarında yaşar. Vahşi ortamdaki ömrü 10 yıl kadardır. 

WIRED
“Fennek tilkisi” diye de isimlendirilen çöl tilkisi, çölün aşırı sıcak ortamında yaşayabilmesini sağlayan bazı alışkanlık ve özelliklere sahiptir. Birçok çöl hayvanında gördüğümüz gibi çöl tilkisi de gececi bir hayvandır, gündüz sıcağından kaçınmak için geceleri aktif olur. Gündüzleri ise yer altında yaptığı yuvasında uyur.

Çöl tilkisinin dikkat çekici kulakları da çöl sıcağına dayanmasında etkilidir. Kulaklar çok fazla ısı kaybedilmesine neden olduğu için tilkinin vücudunun serin kalmasına yardımcı olur. Tilkimizin vücudunu kaplayan uzun ve kalın tüyler de gündüzleri aşırı sıcaktan korurken soğuk gecelerde ısı yalıtımı yapar.

Francisco Mingorance, National Geographic
Çöl ortamı deyince yoğun sıcakların sürekli hüküm sürdüğü bir ortam hayal ederiz ancak çöl geceleri tam tersine oldukça soğuk olabilir ve dondurucu bir seviyeye ulaşabilir. Bunun nedeni çölde geceleri zeminin çabuk soğumasını engelleyecek kadar nem olmamasıdır. Çöl tilkisinin ayaklarında bulunan fazladan tüyler işte bu soğuk gecelerde koruyucu bir rol üstlenir. Bu tüyler gündüzleri de bayağı kullanışlıdır, ayakların aşırı sıcak kumdan zarar görmemesini sağlar. Çöl tilkisinin kum tepeleri arasındaki hareketini kolaylaştırmada da bu tüylü ayakların yardımı olduğu söylenebilir.

Diğer pek çok çöl hayvanı gibi çöl tilkisi de su tüketmeden uzun bir müddet yaşayabilir. Yaprak, meyve ve kökleri yiyerek su ihtiyacını karşılar. Kemirgen, sürüngen, böcek, kuş ve kuş yumurtaları da tükettiği diğer besinler arasındadır.

Shutterstock / Vladimir-Wrangel
Çöl ortamına uyum sağlamak için birçok özellik geliştirdiğini gördüğümüz çöl tilkisinin biraz da aile hayatına bakalım. Bir çöl tilkisi çiftinin her yıl 2-5 adet yavrusu doğar. Yeni yavrular doğduğunda bir önceki doğumdan olan yavrular hala aileyle kalmaya devam edebilir. Dişi çöl tilkisi hamileyken ve doğumun ardından yavruları beslemekle meşgulken erkek çöl tilkisi ona yiyecek getirir ve aileyi tehlikelerden korur. Yavrular yaklaşık 2 aylık olana kadar sütle beslenmeye devam eder ve yaklaşık 9 ay sonrasında da olgunluğa erişir. 

Drayman Alokshi, National Geographic Your Shot
Çöl tilkisinin sosyal yaşamı da hiç fena değildir. Küçük gruplar halinde yaşayan çöl tilkisinin oluşturduğu gruplardaki üye sayısı 10’a kadar çıkabilir. Gruptaki üye sayısı genellikle bölgedeki gıda kaynaklarının oranına göre belirlenir. Çiftleşme dönemi geldiğinde ise erkek çöl tilkileri -tıpkı diğer köpekgiller gibi- kendi bölgelerini idrarları ile işaretler ve rakiplerine karşı agresif bir tutum sergiler.

animalspot.net
Çöl tilkisinin küçük ve sevimli olması onu egzotik hayvan ticaretinin odaklarından biri haline getirmiştir. Ayrıca kürkü için yerel halk tarafından avlandığı da bilinir. Doğal ortamında yaşayan çöl tilkisi nüfusu ile ilgili bilgi sınırlı olsa da çöl tilkileri şu an için nesli tükenme tehlikesi altında kabul edilen hayvanlar arasında değildir.

worldanimalfoundation.org
Çöl tilkisi sevimli olduğu kadar enerjik, sosyal, gürültücü ve oyun oynamayı seven bir hayvandır. Çöl ortamında hayatta kalma becerileriyle hayranlık uyandıran bu güzel canlının hem görünümü hem de özellikleri sebebiyle tilkiler dünyasında özel bir yere sahip olduğu çok açıktır.

Susan Horton, DVM; crestwoodvethospital.com
©2022 Beyhan&Beyhan Business Solutions Tüm Hakları Saklıdır
BUNU OKUMAK İSTER MİSİN?