Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
Ataerkil Sisteme Galip Gelmek
Unsplash
KADIN KAFASI

Ataerkil Sisteme Galip Gelmek

Erkek otoritesini esas alan bir toplumsal örgütlenme modeli olarak söyleyebileceğimiz ataerkil düzende en temel problem, şüphesiz ki kadının ikincil konumda yer alması olarak söylenebilir. Ataerkil sistemin hakim olduğu bir toplumda ise erkekler her zaman kadınlardan daha fazla saygı görür, fikirlerine önem verilir ve istekleri yerine getirilir. Peki erkeklerin sahip olduğu kimi haklara kadınların sahip olmadığı veya olmaması gerektiğine dair düşünce nasıl ortaya çıktı? En önemlisi ataerkil sistemin yozlaştırdığı düşüncelerden arınmak nasıl mümkün olabilir? Bu içerikte ataerkil sisteme karşı verilen dikkate değer savaş ve haklı galibiyet hakkında konuşuyor olacağız.

Editör :Selin Borazan
Yayın Tarihi :20 Eyl 2022
Süre :2 Bardak

Eski çağların ilk dönemlerine doğru şöyle bir baktığımızda anaerkil sistemin hakim olduğunu görmemiz mümkün. Bu dönemlerde soyun anneden çocuğa geçtiğini ve kadının erkeğe kıyasla üretimde daha etkin bir rol oynadığını söylemek mümkün. Anaerkil veya ataerkil yapı temelde sistematik bir düşünce veya önyargı olarak merkeze alınsa da ayrıntılı bir şekilde incelenirse aslında toplumların cinsiyet kavramlarını ne derece genel bir boyutta şekillendirdiğini görmek mümkün. Öyle ki cinsiyetçi kodlar üzerinden yapılan bu tür genellemelerin başlangıç noktası aile ve ev olsa da etkisi büyük kitlelerin benimsediği tutum, davranış ve düşünce ile kendini belli ediyor. Öyleyse ataerkil düzen çoklu davranış kalıplarından doğan uyumun bir dışa vurumu olarak söylenebilir. Peki ama nasıl oldu da toplum anaerkil sistemden ataerkil düzene doğru evrildi?

Bu konuya ilişkin pek çok sebep sıralamak mümkün. Ancak karşımıza çıkan temel nedenler kas gücüne dayalı çalışma biçiminin merkeze alınması, ordu sistemleri ve yöneten ve yönetilenden kaynaklı ortaya çıkan köle-efendi ayrımı olarak söylenebilir. Dolayısıyla tüm bunlar bir ataerkil düzenin ortaya çıkmasına neden oldu ve bu model zamanla biçim kazandı. Modern dünyamıza bakacak olursak ise günümüz toplumlarında ataerkil sistemin geçmişe kıyasla daha üst modelinin uygulandığını görmek mümkün. Ancak 21. yüzyıl dünyasının içinde bulunduğu tüm koşullar, değişim ve dönüşüm dahilinde değerlendirildiğinde bu tablonun ne denli acı olduğu net biçimde göze çarpar. Evet; günümüzde kadınlar geçmişe oranla iş dünyasının olabildiğince her alanında, hak ve hukuk kavramları cinsiyet değil insan odaklı ve yaşamın pek çok alanında maruz kalınan cinsiyetçi yaklaşımlar da modern dünyada bu kadar yaygın değil. Ancak yeterli derecede mi? Bunu sorgulamak gerekir. 

Kadın erkek eşitliğinin altı çizili bir şekilde her alanda benimsenmesi gerektiğini hesaba kattığımızda yaşadığımız dünyada hala erkek egemen düzeni merkeze alan ataerkil toplumun bir şekilde etkin olduğunu görmek her şeyden önce insani yönümüze aykırı. Ayrıca konu, ataerkil düzenin çürütülmesi ve yerine anaerkil yapının oluşturulması da değil. Asıl mesela herhangi bir cinsiyeti merkeze almadan duruma yalnızca "insan" olarak bakabilmek olarak ifade edilebilir. Bunu yapabilmek için ise öncelikle ataerkil sistemle birlikte var olan erkek odaklı düşüncelerden uzaklaşmak, eril dili bir kenara bırakmak ve benimsenen düşünce kalıplarına cinsiyetin dışından bakabilmek diyebiliriz. 

Farklılıkların yaşamı ancak daha güzel yapmada etkili olabileceği ve herkesin eşit değere sahip olduğu bir dünyada cinsiyet ayırmanın ne derece bir mantığı olabilir? Toplumların devamlılığı ve uyumu için mutlak bir cinsiyetin belirlenmesi gerekli midir? Sonuçta kadın veya erkek olmak insan olmayı farklı kılmıyor. Öyleyse cinsiyet yönünden yapılan belirlemeler insani yönlerimize ket vurmaz mı? Bu konuda yapılabilecek tek bir şey varsa o da ataerkil sisteme boyun eğmemek hatta ona savaş açmak denebilir. Ancak unutmamak gerekir ki bu sistemin ortadan kaldırılmasına yönelik yapılan çalışmaların amacı, kadının yüceltilmesi değil; cinsiyetin belirleyici bir rolü ve üstünlüğünün olmadığının merkeze alınmasıdır. Dolayısıyla da insanca yaşayabilmek için ataerkil sisteme galip gelmek gerekir. 

Yukarı Kaydır