Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
Anarşi Yayılıyor: Mihail Bakunin
pinterest
BİYOGRAFİ

Anarşi Yayılıyor: Mihail Bakunin

19.yüzyıl Avrupa’sı siyasal ve sosyal yönden Avrupalıların birçok yenilikle medeniyetlerini baştan yarattıkları bir dönem olarak tarihe geçer. 18.yy’daki Aydınlanma hareketleri; insan hakları, dinin otoritesinin sorgulanması, anayasal düzen ve toplumsal düzen vs. üzerine ufuk açıcı fikirler doğurmuştur. Her türlü otoriteyi reddeden Rus düşünür Mihail Bakunin, anarşizmin kurucu önderleri arasında yerini alırken ufuk açıcı çağın en aktif eylem insanlarından olmayı başarabilmiştir. Otoritenin tam zıddında yer alan bu eylem insanını tanımanın ve fikirlerine göz atmanın tam zamanı. Anarşi yayılıyor!

Editör :Eren Şahin
Yayın Tarihi :12 Eyl 2022
Süre :2 Bardak
1832’de düşük rütbeli Rusya Muhafız Alayı’na katılan düşünür, Minsk, Gardinas ve şimdi Litvanya topraklarına ait geçmişin Belarus coğrafyasında mesleğini icra eder. 22 yaşına geldiğinde ailesi ne kadar istese de askerlikten ayrılır ve felsefe okumak için Moskova’ya döner. Dönemin Almanya’sı felsefi düşüncelerin merkez noktası olarak ünlenmiş ve burada birçok önemli filozof Avrupa düşünce sistemine yön vermiştir. Bu fikirlerden etkilenen Bakunin felsefesini Alman Schelling, Fitche ve özellikle Hegel’e dayandırmış ve mutlak idealizm düşüncesini düşünüş biçiminin merkez noktasına almıştır.

pinterest
Bu mutlak idealizm daha sonraları aynı cephede sandığı Karl Marx’la arasına mesafe koymasına sebep olacak ve anarşizm fikriyle komünizm fikri farklı yollardan bir sonucu elde etme uğraşına girişeceklerdir. Muhakkak anarşizm fikrini ortaya atan Bakunin olmasa da kolektivist anarşist olarak değerlendirilen düşünür her türlü otoriteyi reddetmeyi tercih edecektir. Anarşizm Yunanca -an olumsuzluk eki ve ‘’arche’’ yönetici kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşmuş ve genel çerçevede her türlü otoriteyi reddetme manasına evrilmiştir. Yazmaya başladığı birçok eseri yarıda bırakan ve arkadaşları aracılığıyla notları bir araya getirilen Anarşist düşünürün Tanrı ve Devlet isimli eserini 1871 yılında yazdığı bilinir.
Düşünce insanı olduğundan çok eylem insanı vaziyetine soyunan Bakunin; Almanya, Dresden ve Fransa, Lyon şehirlerinde iki büyük isyan organize etmiş ve bunlar sebebiyle Çarlık Rusya’sı tarafından Sibirya’ya sürgün edilmiştir. İnsanın doğuştan iyi veya kötü olmadığı düşüncesini yeğleyen Bakunin, Rousseau’nun Tabula Rasa, ‘’Boş Levha’’ kavramından etkilenerek anarşizmi sistematize etmiştir. Akılla iyiliğe ve itaatsiz bir topluma erişileceğini savunan düşünür, Devlet organizmasının insanın varlığına bir tehdit ve dayatma olduğunu söyler.

pinterest
’Yardımlaşmayı ve dayanışmayı benimseyecek insan yine aklın yoluyla kendini refaha ve mutluluğa ulaştıracak ve otoritenin yıkımı kolektif düşünceyle gerçekleşecektir’’ tezini hayata geçirmeye çalışan Rus Anarşist doğrudan otorite yıkımını benimser. Önceleri otorite karşıtlığı yalnız dinin aksinde konumlanmak olarak değerlendirilirken bu sonraları devlet mekanizmasını ve her türlü statükoyu yani sabit düzeni hedef alacaktır. Komünistlerle sonuca giden yol bakımından ters düşen Bakunin, Proleter Diktatöryanın da bir statüko olduğunu iddia ederek sınıfsız toplumun derhal oluşmasını ister
Marx’ın sınıfsız toplum özlemine, önce sosyalizmin ardından komünizmin bir aşama olduğunu ve en sonunda tüm otoritenin yıkılmasıyla ulaşılacağını savunanlara direkt sınıfsız toplum özlemini dillendirir. Marx tarafından aşırı hayalci ve idealist bulunan anarşist isim, emekçilerin el birliğiyle inşa edilecek isyan ve otorite karşıtlığını sosyalizmin üstünde görür. Hiyerarşiyi kabul edilemez gördüğünden sosyalizmin veyahut komünizmin de halka yarar getireceğini düşünmez; çünkü ast-üst ilişkisi bu siyasi görüşlerde de mevcuttur.

pinterest
Yine bunun yanında Bakunin herhangi bir imtiyazlı konumu veya sınıfı reddeder. Çünkü "bu ayrıcalığın acayipliğidir ve her ayrıcalıklı konum insanın kalbini ve zihnini öldürür. Ayrıcalıklı insan, politik yahut ekonomik fark etmez, zihnen ve kalben bozulmuş insandır" diyerek otoriteye ahlaki yönden de hücum eder. Bakunin, sınıfsız toplum özlemine direkt müdahale ve anti- hiyerarşik yapıya derhal hücum yöntemleriyle ulaşılacağını benimsemiştir. Avrupa büyük bir sınıf kavgasına sahne olurken Bakunin ve diğer anarşistlerin felsefi yönsemeleri emekçilere her ne olursa olsun büyük dayanak oluşturmuşa benziyor. 
’Aklın egemenliği ve yardımlaşan toplum otoriterinin üstesinden gelecek’’ inancıyla eylemden geri durmayan Rus filozof, günümüzde anti-otoriter düşünceye ilham kaynağı olmaya devam ediyor.
 

Yukarı Kaydır