Altın
%
Dolar
%
Euro
%
Bitcoin
%
Eth
%
Önümüzdeki 5 gün boyunca
4 Aşamada Bir Ömür: Adım Adım Ölüm Günlüğü
WELLNESS

4 Aşamada Bir Ömür: Adım Adım Ölüm Günlüğü

Kuşkusuz ki ölüm, yaşamın en temel gerçeklerinden biri ve dünya üstünde yaşamını sürdüren tüm canlılar için en kaçınılmaz gerçek. “Kaçınılmaz son” demiyorum keza ölümün bir son olup olmadığına dair elimizde bir veri yok. Reenkarnasyon gibi ruh aktarımının gerçekliği kabul eden görüşlere göre örneğin, ölüm bir son değil bedenden özgürleşerek yaşamı farklı bedenle sürdürme deneyimi. Ya da inanışı gereği ölümden sonraki yaşamı merkezine alan Müslümanlık gibi dinlerde de ölüm “öbür alemin varlığı” nedeniyle yine bir son değil. Peki ölüm nasıl bir deneyim? O anda, vücutta ne gibi değişiklikler gerçekleşiyor? Bu yazımızda bu sorulara hep birlikte yanıt arayacağız. Hadi başlayalım…

Yayın Tarihi :30 Ağu 2022
Süre :3 Bardak

Ölüm anından sonraki değişim aşamalarının dörde ayrıldığını biliyor muydunuz?


Vücuttaki değişimler temel alınarak ölüm anından sonraki aşamalar dört grupta ifade ediliyor. Bu aşamalar, ölümün gerçekleştiği zamanın ve nedenin belirlenmesinde kullanıldığından adli tıp için çok büyük bir önem teşkil ediyor. Filmlerde ve dizilerde bu aşamaları tanımlayan terimleri çoğunuz duymuşsunuzdur. Teknik terimleri duymamış olsanız da olay yeri soruşturması ile ilgili çoğu dizi ve filmin meraklısı olan herkes, maktulün bedeninde bazı belirtilere ve ölüm sonrası gelişen semptomlara dikkat edildiğini çoğu zaman bilir.

Öldüğümüz an neler olur?


Ölüm anı gerçekleştiğinde, vücudumuzda sırasıyla bir dizi değişim meydana gelmeye başlar. Bedenin içinde ve dışında yani hem fiziksel hem ruhsal gerçekleşen bu değişimler, ölümden sonraki aşamaların belirleyicisi de olur aynı zamanda. Ölümden sonra beden üzerinde yapılan patolojik incelemeler neticesinde ölümün gerçekleşme zamanını da tahmin edilebilmemiz mümkün olur. Ancak bu aşamaların sabit sürelerle gerçekleşmemesi nedeniyle bir tanık tarafından ya da başka bilgilerle de doğrulanmadıkça, ölümün gerçekleştiği saatin kesin olarak belirlenmesi spesifik olarak hala pek de mümkün değil gibi görünüyor. En azından uzmanların açıklamalarına göre böyle. PMI (Post Mortem Interval) kavramı, ölüm zamanı ve beden üzerinde yapılan inceleme arasında geçen süreyi ifade ediyor. PMI ne kadar uzun olursa ölüm saatinin tahmin aralığı da bir o kadar uzuyor; bir başka değişle ölüm zamanının belirlenmesi bir o kadar zorlaşıyor. Şimdi temel bilgileri verdikten sonra gelelim bahsettiğimiz o dört aşamaya. Ölüm sonrasında beden, Pallor Mortis, Algor Mortis, Rigor Mortis ve Livor Mortis olmak üzere 4 aşamadan geçiyor. Şimdi bu aşamları tek tek inceleyelim dilerseniz.

Pallor Mortis Aşaması: Ölüm


Pallor Mortis Latince pollor “solgunluk”, mortis “ölüm” kelimelerinden oluşuyor. Ölümden sonraki ilk aşamayı tarif eden Pallor Mortis aşamasında 15-30 dakika içinde kılcal damarların yetersizliği nedeniyle bedenin bilhassa yüzün soluklaştığını görürüz. Bu bize ilk işarettir. Pollar Mortis aşamasında cinsiyetler arasında farklılık söz konusu değil yani kadın erkek farketmeksizin bu aşamada her ölüde aynı gerçekleşiyor.

Algor Mortis Aşaması: Soğukluk!


Latince algor “soğukluk” kelimesinden türeyen Algor Mortis, ölümden sonraki ikinci aşamayı ifade eder. İnsan, canlı, sıcak bir organizma. Yani dış ortamdan bağımsız olarak iç sıcaklığını kontrol edebilme ve koruyabilme yeteneğine sahip. Fakat bu kontrol elbette ölümün gerçekleşmesi ile sona eriyor. Bu nedenle ölüm sonrasında vücut sıcaklığı kademeli olarak ortam sıcaklığına doğru düşüyor. Eğer ortam sıcaklığı vücut sıcaklığından yüksekse vücut sıcaklığı artıyor ve tam tersine hava soğuk olduğunda da düşüyor. Vücut sıcaklığının dış ortama uyumlanma hızı, PMI’nin bir göstergesidir. Bununla birlikte ortamın sıcaklık dalgalanmaları ve ölü bedenin üzerindeki giysilerin kalınlığı veya ölüm gerçekleşmeden önce alınmış olan ilaçlar gibi bir dizi durumlar, ölü bedenin ortam sıcaklığına uyumlanma hızını da etkileyebiliyor. Bu nedenle ölüm zamanının belirlenmesinde bu durum tek başına etkili olmuyor.

Rigor Mortis Aşaması: Sertlik!


Latince rigor “sertlik” kelimesinden türeyen Rigor Mortis, ölümden sonraki üçüncü aşamayı ifade ediyor. Vücut ölümden sonra yumuşak bir yapıda olsa da kaslarda meydana gelen biyokimyasal değişimler ölü vücudun uzuvlarının sertleşmesine yol açıyor. Bu aşamada kas dokusunda, temel enerji kaynağı olan ATP’nin (adenosin trifosfat) tükeniyor. Kaslarımız miyosin ve aktin adı verilen 2 gruptan oluştuğundan bu iki yapı birbirine doğru hareket ediyor ve bir bağ oluşturuyor. Bu bağların birbirinden uzaklaşması yani gevşemesi için enerjiye ihtiyaç duyuluyor. Ancak solunumun durması, daha fazla ATP üretilememesine yol açtığından kaslar bulundukları pozisyonda sertleşiyor. Bu değişim tüm vücutta aynı anda gerçekleşmiyor. Göz kapakları ve yüz kasları gibi daha küçük kas grupları ilk önce sertleşerek bu aşamadaki süreci başlatıyorlar. Genellikle ölümün meydana gelmesinden 2 saat sonra ortaya çıkan ve 8 saat sonra tamamlanan Rigor Mortis aşamasında süre 2 güne kadar uzayabiliyor. Dış ve iç faktörlere sıkı sıkıya bağlı olarak bu aşama, ayrışma sürecinin başlaması ile tamamen ortadan kalkıyor.

Livor Mortis Aşaması: Renk değişimi!


Latince livor “mavimsi renk” anlamına gelen ve son aşamayı ifade eden Livor Mortis aşamasında ölüm gerçekleştiğinde kalp durduğundan vücuttaki kırmızı kan hücreleri yer çekiminin etkisi ile aşağı doğru hareket ediyor. Ölü bedenin pozisyonuna bağlı olarak, kan vücudun aşağıda kalan bölgelerine toplanıyor ve mor-mavi karışımı lekeler görünür oluyor. Bu aşamada yapılan tıbbi inceleme, ölüm zamanın belirlenmesinde önemli bilgiler veriyor. Bununla birlikte morlukların oluşma bölgelerine bakılarak, ölü bedenin taşınıp taşınmadığı bile anlaşılabiliyor. Sonuç olarak ölümün bu dört aşaması insanın ne bir sonu ne de bir başlangıcını ifade ediyor. Sadece bu dünyada içine doğduğumuz bedenin yaşam süresinin fiziken tamamlanıp ruhani aşamada devam ettiğini gösterebilir. Bu durum elbette inanışlara göre değiştiğinden kesin bir kanıya varmak da zordur.

Yukarı Kaydır