Pandemi Dönemi Anhedonisi ve Erkekler
unsplash
KADIN KAFASI

Pandemi Dönemi Anhedonisi ve Erkekler

Kendinizi yetersiz hissediyorsunuz. Hiçbir şey yapmak istemiyorsunuz. Partneriniz sizi sürekli eleştiriyor ve kendinize olan özgüveniniz zedeleniyor. Yapmak istedikleriniz dağ kadar görünüyor gözünüze, asla mutlu olamayacağınızı hissediyorsunuz. Eğer tüm bu ifadeleri evet beni tarif ediyor diye okuduysanız, Anhedoni adlı psikolojik rahatsızlıktan muzdaripsiniz (Bu tür kaygıların ve depresif durumların kesin tanısı için mutlaka bir uzmana danışmalısınız. Yazımız bilgi vermek ve farkındalık yaratmak içindir). Fakat bu yazımızda bir genelleme yapmadan spesifik olarak erkekleri mercek altında tutuyor ve yukarıda gelişen tüm ifadeleri birer soru olarak onlara yöneltiyoruz. Bir erkek olarak pandemi dönemini evinizde eşiniz ya da partnerinizle birlikte geçirdiğinizde neler hissettiniz? Toplumsal cinsiyet rollerinde hâlâ değiştiremediğimiz ve herkesin bilinçaltında doğru kabul edilen bir algı var; “Kadının yeri evidir”. Medeni bir toplumda cinsiyet algısının yıkılarak tamamen yeteneklerin ve becerilerin öne çıkması gerekir. Bir toplumun muasır medeniyetler seviyesinde olduğunu ancak toplumsal cinsiyet rollerine bakışları belirler. Zaten ancak cinsiyet üzerine gerçekleşen demagojiler bitebilirse bilim, sanat gibi konulara odaklanılabilir. Peki, tüm bunların anhedoni ile bağıntısı nedir? Gelin önce anhedoniyi sonra bunun toplumumuzda erkekleri nasıl etkilediğini inceleyelim;

Yayın Tarihi :30 Eki 2021
Süre :3 Bardak

unsplash
Anhedoni ve Pandemi

Bu tanım ilk olarak 1896 yılında Fransız Psikiyatrist Théodule-Armand Ribot tarafından kullanılmıştır. Ribot, Anhedoni rahatsızlığını şu şekilde tanımlamaktadır; “ Zevk alınabilecek her şeyden uzak durma, zevk alma yeteneğini yitirme, isteme ve sevme duygularını harekete geçirememe”. Birçok psikolojik tanı gibi anhedoni de yıllar içerisinde tanım ve etki alanı bakımında genişlemiş hatta biraz değişmiştir. Psikolojik rahatsızlıkların birçoğu içinde bulunulan döneme göre de şekillenebilmektedir. Anhedoninin modern çağda tanımı ise şu şekilde; “Yaşama dair hiçbir aktiviteden zevk alamama, yaşam amacının yitirilmesi ve yoğun değersizlik hissi”. 

unsplash
Pandemi dönemi büyükten küçüğe, doğudan batıya her yeri ve herkesi etkileyen bir dönem oldu, olmaya devam ediyor. Bireyselleşmenin keskin bir şekilde artış gösterdiği bu dönemde pandeminin de etkisi ile insanların bir bakıma gerçek yüzlerini hatta bencil taraflarını görmüş olduk. Fakat en önemlisi bu dönemde normal şartlarda günün çoğunu dışarıda geçiren erkeklere etkisi çok da büyük oldu. En azından onlar itiraf edemeseler de gözlemler ve istatistikler bunu gösteriyor. Yazımızın başında da belirttiğimiz toplumsal cinsiyet rolleri ve kadına atfedilen hane hayatı bu dönem erkekleri de kapsadı. Birçok erkek eşi ya da partneri ile normalinden daha uzun süre vakit geçirme “şansını” yakaladı. Kimisi için bu uzun soluklu bir değişimin başlangıcı oldu kimisi için de mevcut durumun acısını başkalarından çıkarmak yönünde kendini gösterdi.

unsplash
Erkek Evin Direğidir?

İnsanlar yaklaşık 200.000 yıl önce, günümüz insanlarının ataları yani Homo Sapiensler olarak dünya üzerinde var olurlarken ve mağarada yaşam sürmeye çalışlarken – bu ayrı bir tartışma konusudur, bilim insanları neandertalların ve homosapienlerin aynı dönem mağara yaşamını sürmüş olduklarını ileri sürerler - primitif bir anlayışla kadının fiziksel olarak doğuma ve domestik işlere yatkınlığını keşfetmiş, erkeklerin de daha güçlü fiziksel yapıları sayesinde avcı – toplayıcı grubu temsil etmeleri gerektiğine karar kılmışlardır. Evet, tarihi tekrar yüksek sesle okuyabiliriz; bundan 200.000 yıl önce! Bu süreç içerisinde bitkiler, kara canlıları, deniz canlıları hatta böcekler bile evrimleşerek günümüz dünyasına uyum sağlamak için değiştiler. Fakat ne yazık ki, insanlar en azından bazı insanlar fiziksel olarak gösterdikleri değişimi beynin evrimi için gerçekleştiremediler. 

Pandemi döneminde erkeklerde görülen değersizlik hissi, evde kalma ve hatta bazı vakalarda üzücü bir şekilde işsizlik gibi durumlar, yazımızın başında bahsini ettiğimiz anhedoni rahatsızlığını tetikledi. Eşleri ve partnerleri devamlı evde olan belki de çalışmayan erkekler, kendilerini yetersiz hissetmeye ve bilinçaltında bulunan eril yapının yok olması ile karşı karşıya kaldılar. Genelleme üzerine ele aldığımız konumuzda tüm erkekleri aynı şekilde göstermeye çalışmıyoruz. Temel olarak gayemiz "kadın çalışmasa da olur ama erkek işsiz kalmasın" mantığını dikte ettiren zihinlere artık dünyanın değişmesi gerektiğini anlatabilmek. Ataerkil toplumumuzda birer rol üstlenmesi istenmiş erkeklerin kimisinin seve seve kabul ettiği kimisinin de aklı selim bir şekilde reddettiği sistemde bozulan psikolojilerimize ışık tutuyoruz. Anhedoninin ciddi bir psikolojik rahatsızlık ve hatta kimi vakalarda negatif dönem şizofreni olarak değerlendirildiğini de unutmayalım. Sosyal anhedoni de ise ne yazık ki çoğu vakada cinsiyet rollerinin sebep olduğu travmalar söz konusudur. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Yaşadığım Gibi adlı denemesinde de belirttiği gibi; Hiç kimse değişime karşı değildir, yeter ki ucu kendisine dokunmasın.” Bilginin ve bilimin ışığı bizimle olsun!
Yukarı Kaydır