Onur Ayı Nasıl Başladı ve Kutlamalar Nasıl Yapılıyor?
ZOOM

Onur Ayı Nasıl Başladı ve Kutlamalar Nasıl Yapılıyor?

Bildiğiniz gibi haziran ayı dünyanın pek çok ülkesinde “pride month” yani “onur ayı” olarak kutlanıyor. Kimi ülkelerde bu kutlamalar özgürlük içinde ve coşkuyla gerçekleştirilebiliyor olsa da kimi ülkelerde de pek çok kısıtlama ve engelle mücadele edilerek bir araya gelinmeye çalışılıyor. LGBTİ+ bireylerin eşitlik mücadelelerini, toplumlarda artan görünürlüklerini ve saygınlıklarını onurlandırmak için düzenlenen bu kutlamalara hareketi desteklemek ve desteklenen duyguları teşvik etmek için de “Onur” adı verildi. Peki, birçok insanı bir araya getirmeyi başaran bu etkinlik nasıl ortaya çıktı dersiniz? Gelin onur ayı hakkında merak edilenleri ve kutlamanın detaylarını hep birlikte öğrenelim.

Editör :Deniz Koç
Yayın Tarihi :24 Haz 2021
Süre :2 Bardak

Onur Ayı İlk Olarak Nasıl Başladı?
 
Günümüzde keyifli bir olay olarak kutlanmaya çalışılan onur ayı aslında ilk başlarda bir protesto aktivitesi olarak ortaya çıkmıştı. 28 Haziran 1969 yılında Manhattan’daki Greenwich Village’da bulunan Stonewall Inn adlı bara bir polis baskını düzenleniyor ve kuir topluluğu da bu baskına yanıt olarak Stonewall’da isyanlarını başlatıyor. O dönem kuir bireyler için adeta güvenli bir cennet olarak görülen bölgede böyle bir baskın gerçekleşmiş olması ve onlara karşı uygulanan baskının şiddetinin de artmış olması topluluğu harekete geçiriyor. O dönemlerde eşcinsel eylemler neredeyse her eyalette yasa dışı kabul edildiğinden, topluluğun bu eylemleriyle birlikte baskı da giderek artırılıyor. Öyle ki bu baskı eşcinsel çalışanlara sahip olan veya eşcinsel bireylere servis yapan restoran ve barların kapatılması kararına kadar ilerliyor. 
İşte bu baskılara boyun eğmek istemeyen ve güvenli kalelerini de kaybetme noktasına gelen kuir bireyler, o 28 Haziran gecesi daha sonra kutlamaya dönüşecek güçlü bir ayaklanmayı başlatıyorlar ve böylelikle de herkes için adeta yeni bir dönem başlamış oluyor. Polisin ani ve şiddetli baskınıyla öfkelenen grup, o akşam özgürlüklerini kazanmaya, kendi kimliklerini oluşturup bir topluluk kurmaya söz veriyor ve işte günümüze kadar uzanan bu uzun yolculuk da böylelikle başlamış oluyor. Aktivist ittifakları oluşturulup siyasilerle görüşmemeler gerçekleştirilmeye başlanıyor.

Peki, neden haziran ayı?
Stonewall Inn’deki baskının ardından başlayan isyanların birinci yıl dönümü olan 28 Haziran 1970’te yine Stonewall’da ilk Onur Yürüyüşü gerçekleştiriliyor. New York’ta Central Park’a doğru yüzlerce kişinin katılımıyla başlayan yürüyüş, oldukça kısa bir süre sonra binlerce kişinin katılıp şehrin sokaklarını doldurdukları oldukça kapsayıcı bir etkinliğe dönüşüyor. Bir süre sonra ABD’nin New York eyaletinde başlayan bu kalabalık yürüyüşler, Los Angeles, San Francisco, Boston ve Şikago gibi eyaletlere de yayılıyor ve kalabalık aktivist grupları Onur Yürüyüşleri düzenlemeye başlıyor. Böylelikle de 28 Haziran 1969’un yıldönümü olan haziran ayı etkinliklerin gerçekleştirildiği zaman olarak belirleniyor. Mother of Pride (Onurun Annesi) lakaplı bir biseksüel olan Brenda Howard tarafından organize edilen ilk yürüyüşle birlikte etkinlik de adını aktivist Brenda Howard’ın lakabından almış oluyor. 
Farklı Pride Bayrakları ve Anlamları” aynı adlı yazımızda da ele aldığımız üzere 1978 yılının 25 Haziran’ında, günümüzde kuir topluluğun sembolü haline gelmiş olan ve sanatçı Gilbert Baker tarafından tasarlanan Gökkuşağı Bayrağı ilk kez kullanılıyor. Her rengin farklı bir anlamının olduğu bu bayrakta kullanılan renkler zaman içinde değişip çeşitlense de tümüyle kapsayıcı olan gökkuşağı bayrağından asla vazgeçilmiyor.

Onur Ayı Nasıl Kutlanıyor?
 
Kutlamaların günümüzde LGBTİ+ bireyler ve onlara destek olmak isteyen herkesin katılımıyla gerçekleştirilen oldukça kalabalık etkinlikler olduğunu ve bu etkinliklerin ABD sınırlarını aşarak neredeyse tüm dünyaya yayıldığını söyleyebiliriz. Pek çok ülkede şenlikler, spor, müzik ve film etkinlikleri gibi birbirinden keyifli faaliyetlerle kutlanmak istenen bu Onur Ayı, başta da dediğimiz gibi maalesef hala daha pek çok ülkede baskı ve engellemelerle karşı karşıya bırakılıp yasaklanmaya çalışılıyor. Geçtiğimiz yıl pandemi sebebiyle dünya genelinde etkinlikler aksamış olsa da bu sene başta ulusal anıt olarak kabul edilen Stonewall Inn ve çevresi olmak üzere dünyanın pek çok farklı noktasında düzenlenecek etkinliklerin planları yapılıyor. Siz de daha fazla bilgi almak, destek olmak, öğrenmek ya da yalnızca merakınızı giderip etkinlikleri izlemek adına hem online hem de fiziksel olarak düzenlenecek etkinlikleri araştırabilir, size uygun olanlarına katılmayı deneyebilirsiniz!
Yukarı Kaydır