Pexels
KADIN KAFASI

Neden Bayan Değil Kadın?

Çeşitli ideolojilerle birlikte dilde değişimler meydana geliyor. Bu değişimlere ayak uydurmak da kişinin inisiyatifine kalıyor. Artık birçok kişi “bayan” kelimesinin kullanılmasına karşı çıkıyor. Bunun için de oldukça mantıklı nedenleri var. Sizler için hazırladığımız içeriğimizde neden birine hitap ederken “bayan” değil de “kadın” kelimesini kullanmamız gerektiğini mercek altına aldık. Yazının devamı için içeriğimize göz atabilirsiniz.

Editör :Doğa Çardak
Yayın Tarihi :13 Oca 2022
Süre :2 Bardak

Pexels
   Kadınlar, uzun süredir “bayan” kelimesine karşı olduklarını belirtiyor, “bayan” demek yerine “kadın” denmesini tercih ediyorlar. Bazı kişiler bu talebi yerine getirirken bazıları ise şiddetle karşı çıkıp “bayan” demeye devam ediyorlar. Bu durum, aslında kolaylıkla yerine getirilebilecek bir istekken birçok tartışmaya neden oluyor. Bahsettiğimiz durum elbette “bay-bayan” ikiliği değil. Asıl sorun erkeğe erkek denilirken kadına “bayan” denmesi. 

Pexels
Hitap Edilirken Kullanılan “Bayan”
 
   Birçok kişi bir kadına seslenirken “bayan” kelimesini nezaket belirtmek anlamında kullanıyor. Elbette bunda bir art niyet aramıyoruz fakat bir kadına “bayan, bakar mısınız?” denirken bir erkeğe “bay, bakar mısınız?” denmiyor. “Bay, bakar mısınız?” cümlesine kulağımız bile alışkın değil değil mi? Peki, bir erkeğe hitap edilirken neden “bay” demiyoruz da kadına hitap ederken “bayan” diyoruz? Elbette bu soru, birçok kişisel görüşle şekillenebilir. Böyle durumla karşı karşıya kaldığınızda tanımadığınız bir kişiye seslenirken cinsiyetini belirtmeden seslenebilirsiniz. Sorunun başına “bay” veya “bayan” kelimesini eklemeden yalnızca, “bakar mısınız?” diyerek de bir kişiye hitap edebilirsiniz. 

Pexels
“Kadın” Kelimesinden Neden Bu Kadar Çok Korkuyoruz?
 
     “Kadın” kelimesinin TDK’deki anlamına baktığımızda bile toplumsal cinsiyet rollerine göre atanmış bir tanım karşımıza çıkıyor. Kadın kelimesi birçok kişi için “evlenmiş, bakireliğini kaybetmiş, anne olmuş veya hizmetçi” gibi anlamlara gelmekte fakat “kadın” kelimesinin gerçek anlamı, bunların hiçbirini kapsamıyor. Bir kişinin kendisini kadın olarak nitelendirebilmesi için evlenmiş, regl olmuş, bakireliğini kaybetmiş, yaşlanmış olması veya biyolojik olarak kadın bedenine sahip olması gerekmez. Bu kalıplar, ataerkil düzenin ve geleneksel toplum yapısının uydurduğu kalıplardır. Bu yüzden “kadın” kelimesinden korkmamalıyız. 
 

Pexels
Toplumsal Kalıplara Bir Başkaldırı: Bayan Değil Kadın
 
     Kadınlar kendilerine bayan yerine kadın denmesini istiyor. Bunun nedeni ise yukarıda da bahsettiğimiz üzere kadınlar üzerinde oluşturulan kalıpların yıkılması. Bir kadına “bayan” derken niyetiniz ne olursa olsun bütün bu etiketleri kabul etmiş, yapılan ayrımcılığa da karşı çıkmamış oluyorsunuz. “Bayan” bir kelimeden öte kadınlar için çok büyük bir toplumsal var oluş mücadelesini kapsıyor. Birinden bahsederken “bayan” yerine kullanacağınız “kadın” kelimesi, sizin de toplumsal kalıplara başkaldırdığınız ve bu etiketleri kabul etmediğiniz anlamına gelecektir. 

Pexels
“Kibarlık” Adı Altına Ayrımcılık 
 
    “Kadın” yerine “bayan” kelimesini kullanan birçok kişinin neyi bahane ederek bunu söylediğini hepimiz biliyoruz: “Kibarlık yapmıştım.” Kibarlık yapmış olmanıza rağmen sürekli aynı konu üzerinden uyarılıyorsanızbu hala kibarlık sayılır mı? “Bayan” kelimesinin kadınlar üzerinde kurulan hakimiyetin bir onayı niteliğinde olduğunu tekrar tekrar hatırlatmamıza gerek yok. “Kibarlık” adı altında söylenen bu kelimenin artık kibarlıkla uzaktan yakından alakası yok. Bu yüzden çeşitli bahanelerin arkasına sığınmak yerine harekete geçmenin tam vakti. 
 

Pexels
Peki, Ne Diyelim?
 
 “Bayan” kelimesinin elinizden alındığını düşünüyor ve hangi kelimeyi kullanmanız gerektiğini bilmiyorsanız doğru yerdesiniz. Yazımızın başında da belirttiğimiz üzere birine hitap ederken o kişinin cinsiyetini belirmenize gerek yok. Eğer bunu yapmakta çok zorlanıyorsanız yalnızca hitap edeceğiniz durumlarda “hanımefendi” diyebilirsiniz. Cümle içlerinde zaten “kadın” kelimesini kolaylıkla kullanabileceğinizi düşünüyoruz. Örneğin; “Ne kadar zeki bir bayan.” demek yerine “Ne kadar zeki bir kadın.” diyebilirsiniz. Dilinizi değiştirerek sizler de kadınların verdiği toplumsal mücadeleye destek olabilirsiniz. 

Yukarı Kaydır