Vogue
STİL

Haute Couture’ün Altın Çağı

Modanın ulaştığı en yüksek mertebedir Haute Couture. Paris’te ocak ve temmuz ayları olmak üzere senede sadece iki ve belirli tasarımcılar tarafından hazırlanan koleksiyonlarla moda dünyasına sunulur. Siz moda severlerin günümüzün couture modasının en bilinen tasarımcıları arasında Chanel, Armani Privé, Valentino, Christian Dior, Giambattista Valli, Irıs Van Herpen, Elie Saab ve Fendi bulunduğunu bildiğine eminiz. Peki, Haute Couture’ün doğumu, ilk tasarımcısı ve altın çağı hakkında bilginiz var mı? Eğer merak ediyorsanız dopdolu bir içerikle karşıınzdayız. İşte size Haute Couture’ün altın çağı!

Yayın Tarihi :04 Ara 2021
Süre :4 Bardak

Vogue

Haute Couture Teriminin Kelime Anlamı Nereden Gelir?


Haute Couture moda terimi Fransızcadır ve tüm dünyada bu şekilde kullanılır. Üstelik bu kullanım sadece Haute Couture’e özgüdür. Örneğin bir diğer moda terimi olan hazır giyimi, Fransızca “Prêt-à- Porter” iken, İngiliz ve Amerikanlar “Ready to Wear” olarak, biz ise “Hazır Giyim” adıyla kendi dilimizde kullanmaktayız. Fakat Haute Couture bu şekilde anılamaz. O, tüm dünyada kalıp haline gelmiştir. Her ne kadar Fransızca’dan Türkçe’ye tam çevirisi “Yüksek Terzilik” olsa da bundan çok daha fazlasıdır. “Haute” yüksek ve zarif, “Couture” ise terziliğin yanında iğne işi, elişi, dikiş anlamlarında gelir. Tüm bu anlamlar birleştiğindeyse bize göre Haute Couture, sanat eseri anlamına evrilir.

Pexel

Haute Couture Nedir?


Günümüzde Haute Couture teriminin “kişiye özel tasarım” olarak da kullanımı, hatta gelinlikler için de Haute Couture dendiği bilinmekte. Fakat bu kullanımlar doğru değildir. Elde ve kişinin vücut ölçülerine göre dikilen her tasarım Haute Couture olamaz. Bir tasarımın Haute Couture olması için kullanılan kumaşın yüksek kalitede ve lüks kumaş, o kumaşların yalnızca tek bir moda evine satılmış olması gibi özelliklere sahip olması gerekir. En yetenekli zanaatkarlar tarafından elde özenle dikilmeli, her bir detayı, aksesuarı, düğmesi gibi tüm malzemeleri tek tek işlenmesi kurallarından bazılarıdır. Hatta yapımının en az 100 saat sürdüğü de bilinir.

İlk Haute Couture Tasarımcısı


Haute Couture altın çağı 1946 yılından sonra zirveye çıkmıştır. Fakat Haute Couture’un hikayesi, 19. yüzyılın ikinci yarısında Paris’te ilk Couture Evi’ni kuran İngiliz tasarımcı Charles Frederick Worth sayesinde başlamıştır. Ünlü tasarımcı Fransız İmparatoriçesi Eugéne ve sarayın tüm gece kıyafetlerini tasarlamıştır. Tasarımını yaptığı elbiselerde sıklıkla tafta, kadife, Lyons ipeği kumaşlarını kullanırdı. Ayrıca Worth’ün modaya kazandırdığı yenilikler arasında, kısa tarlatan – ki yürümeyi oldukça kolaylaştırmıştır o yıllarda – ön kısmı düz arka, kısmı kabarık olan tasarımlar bulunur. Bu nedenle moda dünyası ilk Haute Couture tasarımcısı olan Charles Worth için Haute Couture’ün babası tabirini kullanır. Sağdaki fotoğrafta Avusturya İmparatoriçesi Elizabeth’i Worth tasarımı ile görmekteyiz.

Pinterest
FHCM düzenleme kurulu tarafından Haute Couture moda evi etiketini alabilmenin kuralları:

  • Paris’te tam zamanlı en az 15 personel istihdam eden bir atölye sahibi olmak.
  • Bir atölyede en az 20 teknik personele sahip olmak.
  • Her yıl Ocak ve Temmuz aylarında yapılan Haute Couture defilelerinde gündüz ve gece kıyafeti olmak üzere en az 50 parçalık özgün bir koleksiyon oluşturmalı.
  • Haute Couture etiketi alabilmek için öncelikle konuk üye olmak gerekir. Konuk üyeler her yıl davet edilir. Konuk üye üst üste 4 kez davet alırsa üye olmaya hak kazanılır.


Harper's Bazaar

Christian Dior New Look


Haute Couture’ün önde gelen ismi Christian Dior modanın dönüm noktası sayılan “New Look” görünümü ile couture modasının tekrar ön plana çıkmasını sağladı. 1947 yılında Şubat ayında görücüye çıkan “Bar Suit” koleksiyonu bir önceki 10 yılın silüetini ve sadeliğini değiştirmeye and içmiştir. Adını Harper’s Bazaar dergisi editörü Carmel Snow’un koleksiyonu görür görmez bu tarzın yeni bir görünüm olarak tanımlamasıyla almıştır.

Pinterest

Haute Couture’ün En Popüler Zamanı


Haute Couture’ün altın çağı 1947 ile 1960 yılları arasında yaşanmıştır. Christian Dior’un “New Look” koleksiyonu ile birlikte Paris modasının da etkisiyle haute couture yeniden zirveye çıktı. Savaş zamanı ve öncesinde sade ve kumaş tasarrufu sağlayan abartısız kıyafetlerin aksine ünlü tasarımcı “New Look” koleksiyonundaki yün eteği kalça kısmı dolgulu, etek kısmı ise bol ve pilili olarak tasarladığı için oldukça fazla kumaş kullanımına zemin hazırlamıştır. Böylelikle savaş öncesinin tasarrufundan eser bile kalmayarak Haute Couture’ün en popüler dönemi başlamış oldu. 1948 yılında İspanyol tasarımcı Cristóbal Balenciaga Dior’un New Look görünümünden esinlenerek oldukça pahalı koyu kırmızı ipek kumaş zemini üzerine payet ve dantellerle süslediği ve detaylarında çiçek motifleri olan kokteyl elbisesi ile dönemin öne çıkan tasarımlarına imza atmış oldu.

Vogue
Couture modasına modern bakış açısı getiren Balenciaga 50’li yıllarda bele yapılan vurguyu kaldırdı. Yakaları keserek omuz, boyun ve leğen kemiklerine vurgu yaptı ve yeni bir silüet oluşturdu. Böylece diz hizasında biten ve vücuda tam oturmayan elbise modelini ortaya çıkarmış oldu.

Pinterest
Dior ile yakın arkadaş olan Pierre Balmain couture koleksiyonlarının ilk yıllarında "New Look” görünümüne oldukça yakın tasarımlar yapmıştır. 18. yüzyıldan ilham alarak Antonia adını verdiği kalp yaka bej rengi saten kumaştan tasarlanmış elbise Haute Couture tasarımlarının en iyi örnekler arasındadır. Ünlü tasarımcı 18. yüzyıl mimarisinin izlerini taşıyan nakış işlemesi, inci detayları, altın sarmallar, kırmızı şifon kumaştan tasarlanan gül figürü ve yeşil yapraklarıyla enfes bir tasarım sunar bize.


Pinterest
Haute Couture modasının yapı taşlarından oluşan tasarımcıları arasından biri de pek bilinmeyen Jacques Fath’dir. Üstelik ünlü Fransız tasarımcı Jacques Fath’in yanında çıraklık yapanlar arasında Hubert de Givenchy, Guy Laroche ve Valentino bulunmaktadır. Tasarımlarının en göze çarpan detayı ise romantikliğidir.


Vogue
Haute Couture’un en önemli dönemine ait tasarımcılarından bir diğeri de Hubert de Givenchy’dir. Hatta Givenchy moda sektörüyle fazlasıyla ilgili olanlar tarafından bilinen tasarımcı Jacques Fath ile 1 yıl birlikte de çalışmıştır. Bu da haliyle couture dünyasına adını altın harflerle yazdırmasına sebep oldu. En popüler Haute Couture yıllarında Audrey Hepburn’ün stiline katkısı ve Jackie Kennedy için tasarladığı kıyafetlerle adından sıkça söz etmiştir ünlü tasarımcı. 1957 yılında Givenchy Audrey Hepburn için tasarladığı elbise ile moda tarihinin unutulmaz tasarımlarından biri olmuştur. Omuzların üst kısmını açıkta bırakacak şekilde tasarlanan kesik omuzları, kat kat çift ters pliseden tasarlanmış eteği ve bel bölgesi korsaj olacak şekilde dikilmiş inci pembesi elbise tasarımcının en ikonik elbiseleri içinde yer alır.

Pinterest

En Ünlü Haute Couture Tasarımcıları


Gelmiş geçmiş en ünlü Haute Couture tasarımcıları arasında en çok bilinenler başta Christian Dior, Cristobal Balenciaga, Pierre Balmain, Hubert de Givenchy ismi ile birlikte Jacques Fath, Jean Dessés, Yves Saint Laurent ve Piere Cardin bulunmaktadır. 1950 yılında tasarlanan Jean Dessés imzalı romantik elbise bu dönemin bilinmeyenleri arasına gizlenmiştir.

Pinterest

Peki, Kim Bu Haute Couture Elbise Satın Alanlar?


Fazlasıyla pahalı fiyat etiketiyle Haute Couture müşterilerinin ünlüler olduğu sanılır fakat bu bilgi doğruyu yansıtmaz. Çünkü ünlüler o müthiş tasarımları sadece kırmızı halıda giymek için moda evlerinden ödünç alırlar. Birçok Haute Couture elbise ve özellikle vintage olan tasarımlar geri iade edilmektedir. Haute Couture tasarım alan müşterilerin üst segment sosyete olduğu bilinmekte ve tüm dünyada sayılarının 1000’den az olduğu düşünülmektedir. Fiyat etiketiyle dudak uçuklatan sanat eseri kıvamındaki tasarımları satın alanlar nedeni bilinmediği şekilde özellikle gizli tutulduğu için de tam rakam verilememektedir.

Yukarı Kaydır