MİMARİ VE DEKORASYON

Fransa'nın Simgesi: Eyfel Kulesi

300 metreyi aşkın yüksekliğe ve gölgeler yaratan bir heybete sahip Eyfel Kulesi, kimine göre şairane bir yapıyken kimine göre estetikten yoksun bir demir yığını. Her ne şekilde olursa olsun Fransa’nın en önemli simgesi olarak gösteriliyor. Bu başarının arkasında ise oldukça anlamlı bir geçmiş var.

Yayın Tarihi :11 Oca 2022
Süre :2 Bardak
Tüm dünyada Fransa’nın sembolü olarak belirlenen Eyfel Kulesi, Fransız Devrimi’nin 100. yılına ithafen düzenlenen Expo Paris fuarına özel olarak yapılıyor. 1887 yılında başlanan yapım süreci, iki yıl sonra 1889 yılında tamamlanıyor. Fuarın kapısı olarak planlanan görkemli Eyfel Kulesi, çokça beğenilmesine rağmen eleştiriler de alıyor. Bir efsaneye göre, Eyfel’i “estetik yoksunu” olarak nitelendiren ünlü Fransız yazar Guy de Maupassant, çokça eleştirdiği Eyfel’in kafesinde neredeyse her gün kahvesini yudumlamaya devam ediyor. Ardından yazarımıza soruyorlar: “Neden kuleden nefret ettiğin halde sürekli buradasın?” Maupassant da şöyle cevaplıyor: “Paris’te Eyfel’in görünmediği tek yer burası.”
 
Başta sanatçılar olmak üzere binlerce kişi Eyfel’in kaldırılmasına yönelik protesto eylemleri düzenliyor. “Ya bu güzel şehrin meydanına diktiğiniz o ucube kuleyi kaldırırsınız ya da biz sanatçılar olarak şehri terkederiz.” sözleri kurşun gibi ortalıkta dolaşıyor. Ancak tahmin edeceğiniz üzere protestolar sonuç vemiyor ve bugün tüm dünyada kabul gören sembolik bir yapıya dönüşüyor. 

300 metre yükseliğinde ve ziyarete açık platformları ile Eyfel Kulesi’nin mimari, sanılanın aksine Gustave Eiffel değil. Kendisi, dünyaca ünlü yapının inşa edilmesini sağlayan şirketin sahibi. Kuleyi, İsviçreli Maurice Koechlin'in siparişi üzerine tasarlayan Stephen Sauvestre oluyor. Kule, 7.739.401 Frank tutan inşaat masrafları ile döneminde çokça konuşuluyor. Gustave Eiffel'in tahminlerinden tam tamına 1 milyon frank üstünde çıkan inşaat masrafı, Eyfel’in ilk 5 ayki ziyaretçi geliri ile neredeyse karşılanıyor. Çünkü bu süreçte Eyfel’i neredeyse 2 milyon kişi ziyaret ediyor. 
 
Fransa’nın sembolü niteliğindeki heybetli kule, insanlık tarihinin en ünlü mühendislik başarılarından biri olarak sayılıyor. 3.000 işçi 26 ay boyunca 18.038 adet demir parçayı 2,5 milyon perçinle bir araya getiriyor, ki bu o dönem için mucize gibi. Üstelik hiç ölüm vakasının yaşanmamış olması, yine o günün şartlarında şaşırtıcı bir durum olarak beliriyor. 1930'a kadar dünyanın en yüksek binası rekorunu elinde tutan Eyfel, New York'taki Chrysler Binası’nın yapılması ile tahtından ediliyor. Hatta ardından yeni rekoru, 1931’de yapılan 381 metre yükseliği ile Empire State Binası kazanıyor. 

İlk başlarda Gustave Eiffel, Kule'ye sadece 20 yıl için müsaade alıyor ve 1909 yılında sökülmesi gerektiğine yönelik bir zaman çizelgesi yapıyor. Ancak kule, iletişim için çok uygun yüksekliğe ulaştığından ve yeni yüzyılda Atlantik ötesi haberleşmeye imkân tanıdığından, kalmasına izin veriliyor. Planlar, çizelgeler iptal ediliyor ve heybetli görüntüsünün yanı sıra radyo yayıncılığının gelişmesinde de önemli rol oynuyor. Hatta I. Dünya Savaşı’nda radyo dalgalarını çok uzun mesafelere yayabilmesi avantajıyla, sinyal kesici ve bozucu olarak da kullanılıyor. Şöyle de bir bilgi verelim, her ne kadar Eyfel Kulesi, günümüzde Paris'in en çok ziyaret edilen noktası olsa da en tepedeki 27 metrelik radyo vericisiyle halen bir verici istasyonu olarak kullanılmaya devam ediyor.  

Bugün Eyfel Kulesi, ortalama olarak her yedi yılda bir boyanıyor. Metrelerce yüksek, devasa bir yapının boyanması ne kadar emek gerektiriyorsa, ciddi anlamda o kadar çaba harcanıyor. Kulenin 250.000 metrekarelik (2,6 milyon fit kare) yüzeyini boyamak için ortalama 60 ton vernik, 1.500 boya fırçası ve 1.000 çift eldiven gerekiyor. Eyfel’i tarih boyunca farklı renklerde görmek mümkün. Kule, Venedik kırmızısından hardal sarısına, kestane kahverengisine ve son olarak 1968'de seçilen mevcut bronz rengine geçerek birçok kez renk değiştiriyor.

Fransa’nın sembolü konumundaki Eyfel Kulesi, her ne kadar eleştirilere maruz kalsa da tüm dünyanın en çok ziyaret edilen noktalarından biri. Her yıl yaklaşık 6 milyon turistin uğrak noktası olan kule, bundan yaklaşık birkaç yıl önce 300 milyon ziyaret sayısını bile aşmayı başarıyor. 
Yukarı Kaydır